سانتیمانتالیسم و شعر معاصر فارسی(مطالعه‌ی موردی؛ سهراب سپهری و فخرالدین مزارعی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران

2 دانشیار گروه زبان و‌ ا‌دبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.

3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران. استاد بازنشستهٔ دانشگاه علامه طباطبایی تهران

doi
10.22099/jba.2021.14151.4036
چکیده

سانتیمانتالیسم و شعر معاصر فارسی(مطالعه‌ی موردی؛ سهراب سپهری و فخرالدین مزارعی) آزاده فداکار*محمد حکیم‌آذر **اصغر دادبه*** چکیدهسانتیمانتال و سانتیمانتالیسم دو اصطلاح آشنا در نقد ادبی غربی هستند؛ اما در حوزه‌ی ادبی فارسی کاربرد نادرستی یافته‌اند. در زبان فارسی، شعری که سطحی، شعارزده و بزک‌شده باشد، سانتیمانتال نام می‌گیرد، درحالی‌که سانتیمانتالیسم یکی از مکاتب ادبی مؤثر در درام و نمایشنامه است که از قرن هفدهم در اروپای غربی رواج یافت. در این جریان بازتاب سریع و بدون تأمل احساسات شاعر یا هنرمند در اثر ادبی سبب می‌شود که مخاطب نیز واکنشی هیجانی و زودگذر از خود نشان دهد. شعله‌های عواطف سطحی به همان سرعت که برخاسته‌اند، فرومی‌نشینند و شعر سانتیمانتال را گرفتار انزوا می‌کنند. در این پژوهش کوشیده‌ایم که سانتیمانتالیسم را در شعر دو شاعر احساساتی، سهراب سپهری و فخرالدین مزارعی شیرازی، بکاویم و به هیجان‌های شعری آن‌ها توجه کنیم. نتیجه‌ی این پژوهش نشان می‌دهد که اصرار بر عاطفه‌، خشم، خودبزرگ‌بینی و نفرت، سبب ناشناخته‌ماندن و طردشدن مزارعی در حوزه‌ی شعر معاصر شده است و درعوض وفور اندیشه‌ها و عواطف رقیق، ملایم، شاد، سبز و مهربان در شعر سپهری عاملی شده که او چند دهه در حافظه‌ی مخاطبان باقی بماند.واژه‌های کلیدی: سانتیمانتالیسم، سهراب سپهری، شعر معاصر، فخرالدین مزارعی، عاطفه‌ی شعری. * دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران leilamiri2566@gmail.com** دانشیار زبان و ادبیات فارسی واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران hakimazar@gmail.com (نویسنده‌ی مسئول)*** استاد زبان و ادبیات فارسی واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران adaadbeh@yahoo.comتاریخ دریافت مقاله: 19/2/1400                      تاریخ پذیرش مقاله: 31/5/1400