تأثیر فرایند جهانی شدن بر ساختار شبکه شهری جهان
نویسندگان
1 ـ دانشیار گروه شهرسازی،دانشکده هنر ومعماری، دانشگاه تربیت مدرس
2 ـ (دانشجوی دوره دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت معلم تهران)
doi
چکیده
جهانی شدن به عنوان اصلیترین عامل همگراییهای اقتصادی در سطوح بیناللملی، از طریق جریانات در گردش سرمایههای جهانی و با کمک تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات، توانسته است سازمان فضایی سیستمهای سکونتگاهی را در سطوح ملی و بینالمللی دگرگون سازد و سازمانبندی جدیدی را به وجود آورد. در این مقاله فرایند شکلگیری این سازمان بندی جدید تشریح می شود و ضمن مقایسۀ الگوهای کلاسیک و جدید سیستمهای شهری، مولفههای موثر در ساختار شبکه شهری متأثر از جهانی شدن را مورد شناسایی قرار گرفتهاند. همچنین سهم، رتبه و اندازۀ شهرهای واقع در کشورهای مرکزی، پیرامونی و نیمهپیرامونی در این سیستم شهری جدید با هم مقایسه شدهاند. مشخص شد که شهرهای جهانی مد نظر فریدمن و ساسن (لندن، نیویورک و توکیو) کماکان نقش جهانی و مرکزی خویش را بر عهده دارند و شهر پاریس نیز طی سالهای 1981 تا 2000 نقش جهانی خود را ارتقاء داده و در کنار سه شهر فوق قرار گرفته است. شهرهای کشورهای در حال توسعه وضعیت متفاوتی را دارند و برخی نظیر تهران از دایرۀ کارکرد سیستم شهری جهانی عملاً خارج هستند. در این مقاله از دیدگاه و روش تحلیل سیستمی به منظور تحلیل سطوح عملکردی سکونتگاه ها استفاده و برای تدوین آن به ادبیات و متون علمی موجود در این زمینه مراجعه شده است.
