بازنمایی " امر مقدس" در سینمای کیارستمی مبتنی بر دیدگاه کلیفورد گیرتز

نویسندگان

1 دکترای فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی (نویسنده مسئول)

2 استادیار گروه علوم ارتباطات، علوم اجتماعی و ارتباطات و رسانه ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز ، تهران ، ایران

3 استادیار رشته ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی

doi
10.22034/scm.2025.491059.1825
چکیده

در دستگاه انسان شناسی کلیفورد گیرتز، تفسیر «امر مقدس» با مطالعه نسبت فرهنگ و دین انجام میگیرد و امور قدسی دارای ماهیتی نشانه شناختی است که با تفسیر نشانه ها، مطالعه مناسک و استخراج معنا از نشانه های مقدس، به دست می آید. این پژوهش برآن است تا با استفاده از روش نشانه شناسی سکانس های برگزیده شده از فیلم های سینمای عباس کیارستمی را که در آن مناسک و آیین های دینی به صورت نمادهای مقدس نشان داده شده است را بررسی نماید تا ضمن بررسی ارتباط بین مفهوم نماد و نشانه با فرهنگ، از دیدگاه کلیفورد گیرتز، "دین را به مثابه ی یک نظام فرهنگی" تبیین نموده و نمادهای مقدس، را به عنوان الگویی از واقعیت جهان بینی افراد را بازنمایی کند. در جریان مطالعه فیلم ها، ملاحظه شد که امر مقدس در طعم گیلاس در آیین خاکسپاری نمود پیدا میکند و خاک به سان نشانه ای مقدس در باور انسانها در طول فیلم جلوه گر میشود. در فیلم باد مارا خواهد برد ، اهمیت آیین گیسوبران به عنوان باوری دینی مورد مداقه قرار میگیرد و فیلم زندگی و دیگر هیچ، مفهوم خیر و شر را به نحوی بازنمایی میکند که به عنوان مفهومی مقدس در باور مردمان جای گرفته که تمام اتفاقات خوب و بد ، بدان نسبت داده میشود.مناسک به کمک مجموعه ای از نمادهای مقدس، هم الگویی از واقعیت ارائه میکند و هم الگویی برای زندگی و چگونه زیستن فراهم میکند.

کلیدواژه‌ها