تحلیل تطبیقی تجسد حیوان در دیوارنگاره‌های غار لاسکو و فیلم گاو مهرجویی؛ با اتخاذ رویکرد تن‌محور موریس مرلوپونتی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد سینما، دانشکده هنر، دانشگاه سوره، تهران، ایران.

2 استادیار گروه سینما، دانشکده هنر، دانشگاه سوره، ایران.

doi
10.22034/ra.2025.2032314.1452
چکیده

نمود شاکلۀ بدنی حیوانات، بر دیوارنگارۀ غارها و قدمت مصوّر ساختن آن‌ها پیش از هر ابژه یا سوژۀ دیگری، بیانگر رابطۀ پیچیده و بدنمندانۀ بشر نخستین با حیوانات است؛ که هنر آن را به‌شکلی بی‌واسطه بر ما پدیدار می‌سازد. در پدیدارشناسی مرلوپونتی، حیوانات نیز به‌منزلۀ موجوداتی بدنمند، که می‌توانند دارای ادراکات حسی مشابه انسان باشند، مورد توجه قرار می‌گیرند. از سوی دیگر، سینما از جمله هنرهایی است که هنرمند برای خلق جهان خویش در آن، نیاز به کنش‌گری بدنمند دارد. بدن می‌تواند حامل بیشترین امکان برای معنایابی اثر هنرمندی باشد که خود دارای ادراکی بدنمند است. این تحقیق با اتکا به روش پدیدارشناسانه، تحلیلی تطبیقی از صورت‌بندی بدن‌ها در شاکلۀ انسانی و حیوانی ارائه می‌دهد و در آن، نسبت بدنمندانۀ این دو را در زندگی انسان بدوی (غارنگاره‌ها) و در عصر حاضر (فیلم گاو) مورد کنکاش قرار می‌دهد. همچنین، از خلال جمع‌بندی مؤلفه‌های ادراک بدنمند، می‌توان هنر را که اساساً بنیانی بدنمند و تنانه دارد، مورد پردازش و تحلیل قرار داد. با بررسی نمونه‌های مورد بحث، استنباط می‌شود که موجودات بدنمند، به‌واسطۀ بهره‌گیری از ادراک حسی، دارای تأثیراتی متقابل و غیرقابل انکار بر یکدیگر هستند، و این موضوع بر فرآیند شکل‌گیری آثار هنرمندان از دیرباز تا کنون، نقشی بنیادین داشته‌است.