تحلیل گفتمان‌های هنر مدرن و معاصر در پاکستان :از تاسیس این کشور تا دوره معاصر

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران

doi
10.22034/ra.2025.2052221.1523
چکیده

در مقاله حاضر به مهم‌ترین تحولات هنر مدرن و معاصر پاکستان پرداخته شده و این پرسش‌ها دنبال گردیده که چگونه هنرمندان این کشور در فراز و فرود تحولات سیاسی، مدرنیته را تجربه کردند؟ چگونه آثاری در تلفیق هنر بومی و هنر مدرن پدید آوردند و بدین صورت تلاش کرده‌اند مدرنیته بومی را در هنر پاکستانی شکل دهند.هنر پاکستان از یک‌سو در پیوند با آموزه‌های شرقی، هندو و بودا، از سویی دیگر در پیوند با آموزه‌های اسلام و امروزه در پیوند با مؤلفه‌های هنر مدرن و غربی است. از این‌رو در مدت نه‌چندان طولانی شکل‌گرفتن این کشور جریان‌های هنری پرفراز و نشیبی تجربه شده است. در این مقاله با در‌‌پیش‌‌گرفتن رویکرد روش‌شناختی تحلیل گفتمان به درهم‌تنیدگی تحولات سیاسی و جریان‌های هنری می‌پردازیم. یافته‌های پژوهش شش گفتمان مؤثر بر روند تحولات هنر مدرن و معاصر پاکستان را مورد بحث قرار می‌دهد: (1) گفتمان هنر شرقی‌گرا و میراث هنر مینیاتور و مکتب بنگال، (2) گفتمان ملی‌گرا و شکل‌گیری مکتب لاهور پس از استقلال پاکستان، (3) درهم‌تنیدگی گفتمان هنر دینی با فرمالیسم هنری و شکل‌گیری خوشنویسی مدرن، (4) گفتمان میراث و بازگشت به مینیاتور، (5) گفتمان معاصریت و تلفیق مینیاتور با مضامین انتقادی و سیاسی. جریان هنر معاصر پاکستان بیش از گذشته مورد توجه بازار هنر خاورمیانه و جنوب غرب آسیا است و هنرمندان بیشتری در حال توسعه هنر معاصر پاکستان هستند.