فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انعقاد پیمان‌های دفاعی توسط بازیگرانی انجام می‎شود که دارای ویژگی کنش‌گری باشند. به‌عبارت دیگر، واحدهایی که در شرایط انفعال قرار دارند و یا فاقد ابزار و قابلیت مؤثری برای نقش‎آفرینی منطقه‎ای و یا دفاع از خود باشند، قادر نخواهند بود تا شرایط شکل‎گیری و سازمان‌دهی پیمان‎های دفاعی را به‌وجود آورند. این امر به مفهوم آن است که بازیگری قادر خواهد بود تا به انجام عمل تعیین‎کننده مبادرت نماید که از توانمندی لازم برای تأثیرگذاری بر محیط امنیتی خود برخوردار و از سوی دیگر دارای انگیزش‎های ایدئولوژیک، ژئوپلیتیکی و یا استراتژیک برای کنترل محیط امنیتی خود باشد.ایران در زمره‌ کشورهای منطقه‎ای محسوب می‎شود که در گذشته‌ تاریخی خود از نقش‎آفرینی محیطی برخوردار بوده است. با بازیگران مختلف به‎گونه‎ای تعامل برقرار کرده که نتایج مؤثر و پایداری برای امنیت و بقای سیاسی کشور به‎وجود آورده است. این امر را می‎توان انعکاس روح ملی ایران در فضای منطقه دانست. اگرچه قابلیت‎های دفاعی جمهوری اسلامی ایران به‌گونه‎ای مرحله‎ای رشد داشته است، اما این امر را نمی‎توان به‌عنوان تنها مؤلفه‎ ارتقای قابلیت منطقه‎ای جمهوری اسلامی ایران دانست. سازماندهی پیمان‏های دفاعی در چارچوب «رهیافت نئورئالیسم تدافعی» و اصل «موازنه تهدید» مورد توجه قرار می‏گیرد. از آنجایی که در محیط منطقه‏ای ایران تضادهای امنیتی متقاطع وجود دارد، از این‌رو، بهره‏گیری از پیمان دفاعی بیشترین مطلوبیت را برای ایران ایجاد می‏کند.