فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله در چارچوب رویکرد تحلیل‌گفتمان‌انتقادی به‌مطالعه تحلیل روایت‌عاشورا کاشی‌نگاره تکیه معاون‌الملک می‌پردازد که زبان تجسمی را به‌مثابه شکلی از کنش اجتماعی در نظر می‌گیرد و می‌کوشد زیربناهای ایدئولوژیک گفتمان‌عاشورا برگرفته از مقتل ابومخنف را که براثر مرور زمان طبیعی‌شده و تغییرساختار یافته را آشکارکند. تعامل این رویکرد در تحلیل کاشی‌نگاره، زمینه جدیدی را به‌وجود می‌آورد که در آن، فرآیند تغییرساختار متن مبدأ و متن مقصد می‌تواند با نگاهی نو مورد تحلیل قرارگیرد. هدف از این پژوهش، تحلیل عوامل مؤثر در تغییرساختار و فرآیند بازتولید روایت‌عاشورا با توجه به مقتل ابومخنف در کاشی‌نگاره تکیه معاون‌الملک و شناخت گفتمان‌های مؤثر در تغییرساختار روایت‌عاشورا خواهدبود. این‌پژوهش درصدد یافتن پاسخ به این سؤالات است: عوامل تأثیرگذار در تغییرساختار و فرایند بازتولید روایت‌عاشورا از مقتل ابومخنف در کاشی‌نگاره تکیه معاون‌الملک کدم‌اند؟ براساس نظریه گفتمان‌انتقادی‌فرکلاف تغییر چه گفتمان‌هایی منجر به تغییرساختارهای این روایت‌شده است؟ روش‌پژوهش، تحلیل‌محتوای‌انتقادی و از نوع پژوهش‌های کیفی است. ابزار گردآوری‌اطلاعات، فیش، مشاهده و ابزار پویشگری‌نوین است. نتایج نشان می‌دهد که ‌مسائلی ‌مانند برخورد احساسی و عاطفی با بازتولید روایت و یا حتی ایدئولوژی‌های سیاسی خاص دوران‌قاجار، استفاده ابزاری و مادی از این روایت، وجود مستمعینی (هنرمند) بدون تعقل‌وتفحص، موجب تغییرساختار این روایت شد. هرگونه تغییر، تبدیل، انتخاب واژگانی و دستوری، جاافتادگی و سهوالقلمی را می‌توان ایدئولوژیک تلقی کرد، که در آن ساختارهای روابط قدرت و عوامل‌فرهنگی و اجتماعی قابل‌مشاهده است.