معیارهای مؤثر در ارتقای کیفیت محیطی بافتهای ناکارآمد شهری براساس ترجیحات ساکنین (موردمطالعه: محله بیسیم شهر زنجان)
نویسندگان
1 گروه معماری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه فنی و حرفه ای، تهران، ایران
4 گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه فنی و حرفه ای، تهران، ایران
5 گروه معماری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
doi
10.22059/jhgr.2022.337143.1008440چکیده
در دهههای اخیر، مسئله بافتهای فرسوده و ناکارآمد شهری بهعنوان اصلی ترین دغدغه برنامه ریزان و مدیران شهری مورد توجه محافل علمی و دانشگاهی قرار گرفته است. ازاینرو در پژوهش حاضر سعی گردیده است که ضمن شناسایی معیارهای مؤثر در مداخله بافتهای ناکارآمد و راهکارهایی برای ارتقای کیفیت محیطی محله بیسیم شهر زنجان بهعنوان مورد مطالعاتی بر پایه ترجیحات ساکنین ارائه گردد. این پژوهش که باهدف ارتقای کیفیت محیطی در بافتهای ناکارآمد تهیهشده است، ازنظر ماهیت کاربردی و ازنظر روش انجام تحقیق ترکیبی است. در بخش اول پژوهش (کیفی)؛ دادههای پژوهش بامطالعه مبانی نظری و ادبیات پژوهش، معیارها و شاخصهای مؤثر بر ارتقای کیفیت محیطی در بافتهای ناکارآمد شناسایی شدند. در بخش دوم پژوهش (کمی)؛ 376 پرسشنامه میان ساکنین محله بیسیم توزیع و پس از تکمیل در نرمافزار SPSS و با استفاده از آزمون T تک نمونهای و مدل تحلیل عاملی تأییدی مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. یافتههای پژوهش نشان میدهد محله بیسیم در وضعیت نامناسبی از کیفیت محیطی قرار دارد که بهبود آن مستلزم توجه همزمان به همه عوامل دخیل در کیفیت محیط بوده و نیازمند یک برنامهریزی جامع و رسیدگی اساسی است. در رابطه با اولویتبندی معیارها نیز، معیار «اقتصادی» با میزان بار عاملی 621/0 در رتبه نخست اولویت و معیارهای «عملکردی» و «مدیریتی» با میزان بار عاملی 592/0 در رتبه بعدی قرار دارند. در خصوص زیرمعیارها نیز مؤلفههای «اشتغال ساکنین و درآمد خانوار» و «دسترسی و ارتباط فضایی» و «سازمان فضایی و نفوذپذیری» به ترتیب در ردههای نخست تا سوم ترجیحات ساکنین بهمنظور ارتقای کیفیت محله بیسیم قرارگرفتهاند.