فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گَرَت زین بد آید(درنگی بر معنای نیم‌مصراع از شاهنامه) خلیل کهریزی * چکیدهیکی از لغزشگاه‌ها در گزارشِ متون کهن، تکیه بر اسلوب‌های زبانی و ساخت‌های نحوی معاصر است. این کار به درکی نادرست و ناقص از این متون می‌انجامد و تحلیل‌ها و برداشت‌های ناپذیرفتنی را نیز در پی خواهد داشت. بی‌شک برای فهمِ درست متون کهن باید با زبان هر متن متناسب با دوره‌ی خلقِ آن متن برخورد کرد و از افتادن در دامِ ساخت‌های نحوی زبانِ فارسی معاصر پرهیز کرد. یکی از نمونه‌های تحمیلِ اسلوب‌های زبانِ فارسی معاصر در شرح‌ها و گزارش‌ها، به بخشِ نخستِ مصراعِ «گَرَت زین بد آید، گناه من است» برمی‌گردد که در دیباچه‌ی شاهنامه آمده است. ما در این جستار کوشیده‌ایم، با توجّه به ویژگی‌های زبانی شاهنامه و بررسی جزء‌به‌جزء این نیم‌مصراع، معنای نادرست را نقد و درباره‌ی معنای درست آن بحث کنیم. در پایان نیز برای تأکید بر درستیِ معنای عرضه‌شده، از بافتِ بخش‌های پایانی شاهنامه که این نیم‌مصراع در آن تکرار شده است، کمک گرفته‌ایم.واژه‌های کلیدی: شاهنامه، گزارش، شرح، گَرَت زین بد آید. * دانش‌آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی کرمانشاه kh.kahrizi@gmail.comتاریخ دریافت مقاله: 7/9/1400                تاریخ پذیرش مقاله: 10/11/1400