تحلیل بینانشانهای عکاسی: مقدمهای بر شاخصهای درون متنی و برون متنی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه عکاسی، دانشکده هنر، دانشگاه سوره، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه صنایع دستی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان ، زاهدان ، ایران.
doi
10.22034/ra.2025.2017295.1419چکیده
عکس به عنوان زیرمجموعهای از نشانههای تصویری و زبان نوشتاری نیز بهعنوان بخشی از سیستم نشانهای، در یک نظام مشترک قرار میگیرند که وجه اشتراکشان "نشانه" بودن آنهاست. ترجمه بینانشانهای بهعنوان گردش معنا بین نظامهای مختلف روشی ارتباطی بین منابع نشانهشناختی، از جمله زبان و تصویر است. مقاله پیش رو نیز با استفاده از آموزههای بینانشانهای، عکاسی را از منظر صورت و فرم، مضمون و ارتباط فرامتنی با تاریخ و فرهنگ، مورد تحلیل و بررسی قرار داده و روابط میان نشانههای نوشتاری و تصویری درون اثر را به صورت درون متنی و فرامتنی مورد کاوش قرار میدهد. هدف پژوهش حاضر، ارائه تحلیلی زبانشناسانه از دیدگاه بینانشانهای در عکاسی، و تعمیم قواعد و ساختارهای حاکم در نشانهی زبانی بر نشانههای تصویری، برای دستیافتن به تحلیلی جامع است. در این رویکرد جهت تحلیل بیانشانهای عکاسی شاخصههایی طرح میشود و در ادامه با به کارگیری این شاخصهها یکی از عکسهای کتاب نگاهی به عکسها اثر جان سارکوفسکی به روش توصیفی-تحلیلی، مورد مطالعه قرار میگیرد. در نهایت "روش بینانشانهای" بهعنوان یک روش بررسی قابلاتکا در زمینهی تحلیل بین نظامهای مختلف معرفی میشود که با بررسی همزمان تصویر، متون و سایر زمینههای جانبی، مخاطب را در فهم همهجانبهی عکسها یاری میدهد.
