فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  این مقاله به بررسی احزاب سیاسی در ایران با تأکید بر احزاب چپ بین سالهای 47-1941 پرداخته است. درسالهای11-1905 ملت ایران نیاز مبرمی را برای انجام اصلاحات بنیادین حس نمود و تلاش بی‌وقفه‌ای را برای متقاعد کردن دولت وقت از طریق انجمن‌ها و تشکل‌های اجتماعی برای توجه به اصلاحات به‌عمل آورد. در بین سالهای 21-1911 آگاهی سیاسی مردم تا حدودی افزایش یافت و در حالی که حکومت مرکزی بیش از پیش ضعیف و ناتوان بود روشنفکران فرصت مناسبی برای فعالیت یافتند و هرج و مرج نیز کشور را فرا گرفت. این در حالی بود که وضع اقتصادی بشدت بحرانی و نارضایتی عمومی دامن‌گیر کشور بود. در چنین شرایطی رضا خان مبادرت به کودتا نمود و در ابتدا به احزاب و اتحادیه‌ها آزادی عمل داد اما به تدریج این آزادی‌ها را محدود نمود و در نهایت کلیه فعالیت‌های احزاب را ممنوع اعلام کرد. او آزادی مردم را تهدیدی جدی نسبت به قدرت خود می‌دانست و در نتیجه فضای دیکتاتوری را بر جامعه حاکم نمود. متعاقب اقدامات رضا شاه، مخالفین وی به فعالیت‌های زیرزمینی و مخفی پرداختند و انسجام قابل ملاحظه‌ای به‌دست آوردند به‌طوری که که پس از برکناری رضا شاه در سال 1941 با قدرت قابل ملاحظه ای در صحنه سیاسی و اجتماعی حضور یافتند و عقاید خود را در جامعه بروز دادند. چون در این مقطع زمانی آزادی‌های اجتماعی و سیاسی قابل ملاحظه‌ای بدست آمده بود احزاب زیادی ظهور کردند، در سطح گسترده‌ای به تبلیغ و جذب اعضا پرداختند و هر یک به فراخور حال خود جایگاهی در جامعه ایران برای خود تدارک دیدند. این وقایع واکنشی در برابر دوران خفقان 20 ساله رضاه شاه بود.