فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

داستان‌های قرآن و اسطوره‌های هند، از موضوعاتی هستند که پژوهشگران،کمتر به مقایسه و تطبیق آنها پرداخته‌اند. نگارگران زیادی، این داستان‌ها را تصویرسازی کرده‌اند که بررسی آنها می‌تواند به بازنمایی مفاهیم و معانی درونی دین کمک کند. این مقاله، داستان یونس(ع) در قرآن را با داستان هندی مربوط به تجلّی اول ویشنو(خدای نگهدارنده) در ادیان هندو، مورد بررسی قرار داده است تا به هدف پژوهش که شناسایی و کشف معانی، در نگاره‌های این دوتمدن است، دست یابد. برای دست‌یابی به این هدف، نگارنده در صدد پاسخ به این سوالات بوده است:1.چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی در نگاره‌های یونس(ع) و ویشنو، وجود دارد؟2.علت استفاده از تصویر انسان-ماهی در دو تمدن اسلامی و هندی چیست؟ برای رسیدن به این مقصود، نگارنده نشانه‌های نمادین در نگاره‌های اسلامی و هندی را موردبررسی قرار داده است. روش پژوهش حاضر، از نوع بنیادی و توصیفی- تحلیلی و تطبیقی است. جامعة پژوهش، شامل شش نگاره از هنر اسلامی و هنر هندی است.همچنین شیوه تحلیل آثار کیفی است. بررسی‌ها نشان داده است که شمایل یونس(ع) و ویشنو در ترکیب با ماهی، تاثیرات نقوش اساطیری از انسان-ماهی را نشان می‌دهد اما معانی متفاوتی از این تصویر در این دو تمدن دریافت می‌شود. به نظر می‌رسد باورهای اساطیری درعلت استفاده از این موجود ترکیبی، بسیار تأثیرگذار بوده است. تصویرگران داستان یونس(ع)، با تاثیرپذیری از معنی نمادین این نقشمایه در اساطیر،داستان قرآن را تصویرسازی کرده‌اند. همینطور در داستان ویشنو نیز تصویرگران هندو بسیار به منابع اسطوره‌ای پایبند بوده‌اند و اعتقادات دینی خود را با ترکیب عقاید اسطوره‌ای به نمایش گذاشته‌اند.