بررسی و تحلیل دشواری­های اسرارنامه ­ی عطار نیشابوری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی

2 عضو هیئت علمی دانشگاه قم

doi
10.22099/jba.2020.36942.3738
چکیده

چکیدهاسرارنامه در کنار دیگر منظومه­های عطار با اینکه در عرصه­ی عرفان و معارف دینی رازهایی بسیار در خود دارد؛ اما در سایه­ی سنگین منطق­الطیر چندان که باید موردعنایت نبوده است؛ بااین‌حال از نگاه دقیق دو تن از استادان بزرگ ادب فارسی؛ مرحوم گوهرین و شفیعی، دور نمانده­اند. این دو بزرگ، این متن را تصحیح کرده و شرحی نیز بر آن افزوده­اند. هر دو شرح به­ویژه شرح شفیعی با اینکه بی­تردید حاوی نکات بسیار ارزشمندی هستند و گره از بسیاری از دشواری­ها و ابهامات می­گشایند؛ اما با کاستی‌هایی نیز همراهند. این کاستی­ها: 1. گاه برخاسته از تفسیر نادرست برخی گره­های زبانی یا مفهومی است (30 % موارد)؛ 2. گاه ناشی از غفلت از نکات و گره­های شایسته‌ی توجه است (55 % موارد)؛ 3. و در مواردی حاصل توضیحات کم و ناقص ابیاتی است که نیاز به شرح و توضیح بیشتر دارند (15 % موارد). در این مقاله کوشش شده است تا پاره­ای از این­ کاستی­ها موردتأمل دوباره قرار گیرند و در کنار ارائه­ی نظر دو استاد، دیدگاه نویسندگان این مقاله همراه مستندات و شواهدی از عطار و دیگران پیشنهاد شود.