مطالعه ویژگیهای تصاویر منطقه البروج درکتاب صورالکواکب کتابخانه ملّی.
نویسندگان
1 استادیار گروه ارتباط تصویری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
2 کارشناس ارشد ارتباط تصویری، گروه گرافیک، دانشکده هنر، دانشگاه سوره، تهران، ایران.
doi
10.22034/ra.2024.2020117.1429چکیده
سابقهی استفاده از ستارگان برای جهتیابی و تعیین زمان به دوران باستان بازمیگردد. پیشرفت علم نجوم و ثبت اطلاعات دقیق ستارگان و صورفلکی باعث انتقال و گسترش این علم شد. از مهمترین کتابهای نوشته شده در این حوزه، کتاب صورالکواکب نوشتهی عبدالرحمن صوفی در قرن 4ه.ق است. هدف اصلی این پژوهش بررسی ویژگیهای تصویری کتاب صورالکواکب محفوظ درکتابخانه ملی به شماره بازیابی 16269-5 است. 12 برج منطقه البروج به دلیل اهمیت تصویری بیشتر و شناخته شدهتر بودن به عنوان نمونه مطالعاتی این پژوهش به صورت انتخابی و غیر تصادفی انتخاب شدهاند. گردآوری اطلاعات به صورت اسنادی و با استفاده از منابع موجود در کتابخانه، مراجعه مستقیم به کتابخانه و منابع اینترنتی جمعآوری شدهاند. این پژوهش کاربردی و از نظر نوع داده کیفی است، و تجزیه و تحلیل دادهها به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. نتیجهی این پژوهش نشان میدهد که با وجود رونویسیهای متعدد، همواره اصولی خاص در طراحی تصاویر ثابت باقی ماندهاند و بخشی از آنها متناسب با هنر زمانه تغییر یافته است. ویژگی اصلی تصاویر در این نسخه استفاده از طرحهای خطی، رنگهای روحی، تزئینات محدود و استفاده از تناسبات طبیعی در طراحی تصاویر و دوری از اغراقهای نامتعارف در پیکرهها است. صورتهای حیوانی به همان اندازهی صورتهای انسانی مورد توجه واقع شدهاند. همچنین در این نسخه اصول خاصِ نوشتار و تصویرگریِ کتابهای علمی دنبال شده است.