شیوههای حقوقی بینالمللی همکاری در انتقال فناوری صلحآمیز هستهای
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای توسط اصول بنیادینی که ناشی از ترتیبات دوجانبه، منطقهای و بینالمللی بوده، از سوی حقوق بینالملل مورد حمایت و شناسایی قرار گرفته است. اما در همین راستا، مباحث قابل توجهی نیز درخصوص وسعت و نوع فعالیتهای هستهای، از جمله در حوزه امنیت هستهای و نیز محافظت بینالمللی برای ممانعت از تکثیر سلاحهای هستهای مطرح و مورد توجه جامعه بینالمللی قرار گرفته است. از اینرو، هنجارهای بینالمللی همه انواع کاربردهای صلحآمیز انرژی هستهای از جمله غنیسازی اورانیم، بازفرآوری و سایر فعالیتهای حساس تولید سوخت هستهای را مورد توجه قرار میدهد. این موضوع را میتوان در قالب حق حاکمیت دولتها در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای نیز مورد توجه قرار داد. دو دیدگاه و نظریه در بین حقوقدانان مطرح میباشد. برخی بر این باورند که این رویکرد برخلاف حقوق بینالملل و نیز مانع از حقوق کشورهای ندار در دستیابی به فناوریهای نوین و بهویژه فناوری صلحآمیز هستهای است. در مقابل نیز عدهای دستیابی به آن را ضرورت حیات و بقاء زندگی در جامعه بینالمللی امروز قلمداد مینمایند. در این مقاله سعی شده است تا با بیان دیدگاههای مختلف مرتبط با ترتیبات دوجانبه، چندجانبه و بینالمللی در انتقال و بهرهمندی از فناوری هستهای، آخرین رویکرد دولتها با تمرکز بر رویه قانونگذاری ایالات متحده امریکا و رژیمهای پیشرو در صحنه دیپلماسی چندجانبه در این خصوص مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد