فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: اکثر پسماندهای کشاورزی، غنی از کربوهیدرات‌ها بوده به‌طوری‌که در سال‌های اخیر به‌دلیل افزایش قیمت نهاده‌های دامی، تمایل به استفاده از آن‌ها افزایش یافته و از طرفی این مواد می‌توانند نقش مؤثری در بهبود شرایط زیست محیطی و توسعه کشاورزی پایدار ایفا نمایند. هدف از این مطالعه بررسی اثرات جایگزینی بخشی از علوفه و کنسانتره جیره با پوست سبز بادام بر عملکرد رشد، قابلیت هضم مواد مغذی و فراسنجه‌های خونی بره‌های پرواری بود. مواد و روش‏ها: این آزمایش با استفاده از ۲۴ رأس بره نر پرواری نژاد افشاری با میانگین وزن بدن 12/3 ±31 کیلوگرم (3 تا 4 ماه) در قالب طرح آزمایشی کاملاً تصادفی با سه تیمار و هشت تکرار انجام شد. تیمارها شامل گروه شاهد (صفر درصد پوست سبز بادام)، تیمار حاوی ۱۵ درصد پوست سبز بادام و تیمار حاوی ۳۰ درصد پوست سبز بادام بود. جیره‌ها دارای انرژی و پروتئین تقریباً برابر بوده، ولی الیاف نامحلول در شوینده خنثی با افزایش سطح پوست سبز بادام به‌طور خطی کاهش یافت. دو هقته اول جهت سازگاری بره‌ها به جیره‌ها در نظر گرفته شده و بره‌ها تا رسیدن به وزن تقریبی 8/48 کیلوگرم در جایگاه‌های انفرادی نگهداری شدند. در طول دو هفته سازگاری، روزانه ۵ درصد بر میزان بخش کنسانتره‌ای جیره‌ها افزوده گردید، به‌نحوی‌که پس از ۱۴ روز عادت‌دهی، نسبت علوفه به کنسانتره بره‌ها ۳۰ به ۷۰ گردید.یافته‏ها: افزایش سطح تغذیه پوست بادام، مصرف خوراک را به‌صورت خطی افزایش داد (01/0P <). وزن نهایی بره‌ها با هم برابر بود. بره-های تغذیه شده با تیمار 30 درصد پوست سبز بادام، از سرعت رشد بالاتر (385 در مقابل 319 و 323 گرم در روز؛ 01/0P <) و ضریب تبدیل پایین‌تر نسبت به سایر تیمارها برخوردار بودند. قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند، اما قابلیت هضم الیاف نامحلول در شونده خنثی به‌طور معنی‌داری در تیمار 30 درصد پوست سبز بادام نسبت به دو تیمار دیگر بیشتر بود (05/0P =). مصرف پوست سبز بادام منجر به افزایش خطی گلوکز، پروتئین تام و گلوبولین خون بره‌ها گردید (01/0 > P)، در حالیکه نیتروژن اوره‌ای خون تمایل به کاهش (06/0P =) و نسبت آلبومین به گلوبولین کاهش یافت (01/0 > P). اختلاف آماری معنی‌داری برای غلظت کلسترول، تری‌گلیسیرید و آنزیم‌های کبدی خون شامل آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز بره‌ها در بین تیمارهای آزمایشی مشاهده نشد.نتیجه‏گیری: در مجموع جایگزینی 30 درصد از جیره بره‌های پرواری با پوست سبز بادام باعث افزایش قابلیت هضم الیاف نامحلول در شوینده خثتی و بهبود سرعت رشد و کارایی مصرف خوراک شد. همچنین افزایش گلوکز و کاهش نیتروژن اوره‌ای خون نشان از بهبود متابولیسم در تیمارهای دریافت کننده 30 درصد پوست سبز بادام بود که ممکن است بر بهبود عملکرد تولیدی بره‌ها مؤثر باشد. بنابراین، نتایج این تحقیق حاکی از آن است که جایگزینی بخشی از غلات و علوفه با پوست سبز بادام می‌تواند علاوه بر بهبود عملکرد گوسفند، رقابت انسان و دام برای استفاده از منابع قابل مصرف برای انسان را کاهش دهد.