فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: پسماندهای محصولات کشاورزی می‌تواند بخش مهمی از خوراک نشخوارکنندگان را تأمین کند، اما در حال حاضر به‌دلیل فقر مواد مغذی، قابلیت‌هضم پایین، حجیم بودن و هزینه حمل و نقل بالا کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. باگاس، تفاله نیشکر است که پس از شربت‌گیری از ساقه نیشکر به شکل توده فیبر خشک باقی می‌ماند. باگاس نیشکر یک منبع علوفه‌ای با کیفیت پایین است که اغلب در زمان کمبود علوفه به میزان زیادی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ارزش غذایی و قابلیت‌هضم باگاس، حتی برای نشخوارکنندگان بسیار کم است. به‌دلیل پایین بودن ضریب هضم و ارزش غذایی باگاس، دام‌هایی که از آن به تنهایی استفاده کنند دچار تعادل منفی از نظر پروتئین و انرژی می‌گردند. لذا جهت افزایش بهروری این اقلام باید از روش‌های فراوری و غنی‌سازی استفاده نمود. افزودن آب پنیر یکی از روش‌های غنی‌سازی مواد خشبی لیگنوسلولزی می‌باشد که می‌تواند سبب افزایش ارزش غدایی و قابلیت‌هضم مواد خشبی از جمله باگاس شود. کمبود خوراک دام از یک طرف و تولید انبوه باگاس از طرف دیگر، ضرورت تحقیق و بررسی مصرف آن در خوراک دام را توجیه می‌نماید. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثر باگاس نیشکر غنی شده با آب پنیر بر عملکرد، قابلیتهضم، فراسنجه‌های خونی و آنزیم‌های کبدی بره‌های پرواری قزل افشار با استفاده از 20 رأس بره نر قزل افشار با میانگین سن 10± 70 روزگی و میانگین وزن 7/2± 37 کیلوگرم در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 5 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) گروه شاهد (کاه گندم بعنوان منبع علوفه)، 2) تیمار دریافت‌کننده باگاس بعنوان منبع علوفه، 3) تیمار دریافت‌کننده 50 درصد کاه گندم و 50 درصد باگاس غنی شده با آب پنیر بعنوان منبع علوفه و 4) تیمار دریافت‌کننده باگاس غنی شده با آب پنیر بعنوان منبع علوفه بود. طول دورۀ پرواری بندی 60 روز بود. یافته‌ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که اختلاف معنی‌داری در وزن نهایی، افزایش وزن کل دوره، افزایش وزن روزانه، مصرف مادۀ خشک و ضریب تبدیل غذایی بین تیمارهای مختلف آزمایشی وجود نداشت. بیشترین مقدار قابلیت‌هضم ماده خشک و ماده آلی برای تیمارهای دریافت‌کننده کاه گندم و باگاس و باگاس غنی‌شده با آب پنیر بود (P<0.05). قابلیت‌هضم پروتئین خام در تیمار دریافت‌کننده باگاس بیشتر از سایر تیمارها بود و تیمارهای مخلوط کاه گندم و باگاس و باگاس غنی شده با آب پنیر مقدار قابلیت‌هضم بیشتری نسبت به تیمار کاه گندم داشتند (P<0.05). تیمار دریافت‌کننده کاه گندم قابلیت‌هضم فیبر خام و الیاف نامحلول در شوینده خنثی بیشتری نسبت به سایر تیمارها داشت (P<0.05) و تیمارهای مختلف تأثیری بر قابلیت‌هضم الیاف نامحلول در شوینده اسیدی نداشتند. بره‌های مصرف‌کننده کاه گندم، باگاس، کاه گندم و باگاس و باگاس غنی‌شده با آب پنیر در سطوح اوره، کلسترول، تری گلیسرید، آلبومین، گلوبولین و نسبت آلبومین به گلوبولین و با یکدیکر تفاوتی نداشتند.در بین تیمارهای مختلف تفاوتی در فعالیت آنزیم‌های آلانین آمینو ترانسفراز، آسپارتات ترانسفراز و آلکالین فسفاتاز مشاهده نشد. بیشترین سطح پروتئین کل در تیمار دریافت‌کننده جیره حاوی باگاس مشاهده شد و کمترین مقدار پروتئین کل برای بره‌های مصرف‌کننده جیره با کاه گندم بود (P<0.05)؛ اما غلظت گلوکز در بره‌های مصرف‌کننده کاه گندم از سایر تیمارها بیشتر بود و کمترین میزان گلوکز برای گروه مصرف‌کننده جیره حاوی باگاس غنی‌شده با آب پنیر بود (P<0.05).نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که در صفات عملکردی تفاوت معنی‌داری بین تیمارها وجود نداشت و می‌توان بدون هیچ محدودیتی باگاس غنی شده را تا سطح 12 درصد جیره به‌طور کامل جایگزین کاه گندم نمود.