فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: یکی از اثرات سو تغییرات اقلیمی، کاهش بارش‌های جوی بوده که منجر به کاهش تولید منابع علوفه‌ای می‌شود. لذا امروزه کشت و کاربرد علوفه کم آب‌بر از جمله چغندر علوفه‌ای، توصیه می‌گردد. مزایای ساخت سیلاژ خوراک کامل میتوان به جلوگیری از تولید ضایعات محصولات کشاورزی، یکنواخت بودن خوراک در طول پرورش و ثابت بودن شرایط شکمبه اشاره نمود. هدف پژوهش، تعیین ترکیبات شیمیایی، فراسنجه‌های شکمبه‌ای، تخمیرپذیری، قابلیت هضم و مصرف اختیاری سیلاژ خوراک کامل چغندرعلوفه‌ای در تغذیه گاوهای بومی بود. مواد و روش‌ها: حدود سه تن غده چغندرعلوفه‌ای (رقم تیمباله) از مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند برداشت شده و پس از تمییز نمودن با دستگاه خردکن خلالی شده و به موسسه تحقیقات علوم دامی منتقل شدند. سپس چغندرعلوفه‌ای خرد شده با علوفه یونجه، کاه گندم، دانه جو خرد شده، سبوس گندم و سایر مواد معدنی (شامل اوره، مکمل معدنی‌ویتامینه، کربنات کلسیم، نمک و گل‌گوگرد)، بخوبی مخلوط شده و در بشکه‌های پلاستیکی درب‌دار 220 لیتری، کوبیده شدند. پس از 45 روز، بازگشایی سیلوها انجام شد. آزمایش با سه تیمار هم‌انرژی (2/2 مگاکالری بر کیلوگرم) و هم‌پروتئین (11 درصد ماده خشک) شامل: 1-سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندر علوفه‌ای 2-سیلاژ خوراک کامل بر پایه ذرت علوفه‌ای 3-نسبت مساوی دو سیلاژ خوراک کامل مذکور، بروری سه راس گاو نر تالشی فیستولادار (با وزن تقریبی 350 کیلوگرم و سن حدود دوساله) در غالب طرح کاملا تصادفی (تغذیه با دو وعده روز در قفس‌های متابولیکی)، انجام شد (سه تیمار با چهار تکرار). سپس ترکیبات شیمیایی، نیتروژن‌آمونیاکی و pH مایع شکمبه و مدفوع در زمان‌های صفر، 2، 4، 6 و 8 ساعت پس از خوراک خوردن گاوها، اندازه‌گیری شدند. میزان تولیدگاز شکمبه‌ای (در زمان‌های 2، 4، 6، 8، 12، 24، 48، 72 و 96 ساعت تخمیر شکمبه‌ای) و نیز فراسنجه‌های آن، بدست آمدند. قابلیت‌هضم به‌روش جمع‌آوری مدفوع و با استفاده از معرف داخلی ااندازه‌گیری شدند. شاخص‌های انرژی دریافتی (شامل قابل متابولیسم و خالص) محاسبه شده و در نهایت مصرف اختیاری خوراک‌های آزمایشی، پس از 10 روز عادت‌پذیری برای 14 روز متوالی اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: پروتئین‌خام، ماده‌آلی، چربی خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی، کربوهیدرات‌های غیرالیافی سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندرعلوفه‌ای 6/10، 4/89، 1/1، 9/31، 4/24 و 8/45 درصد ماده خشک شدند. نیتروژن‌آمونیاکی (میلی‌گرم در دسی‌لیتر) و pH مایع شکمبه و مدفوع گاوها پس از صفر و نیز دو ساعت خوردن سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندر علوفه‌ای به‌ترتیب 2/17، 2/7، 5/7 و 3/18، 8/6، 5/7 بود. مقدار تولیدگاز شکمبه‌ای (میلی‌لیتر در 24 ساعت تخمیر شکمبه‌ای)، گاز بخش دیرتخمیر (میلی‌لیتر)، سرعت تولیدگاز (میلی‌لیتر بر ساعت)، گازمتان (میلی-لیتر در 24 ساعت تخمیر شکمبه‌ای)، اسیدهای چرب فرار زنجیره کوتاه (میلی‌مول)، پروتئین (گرم بر کیلوگرم وزن زنده) و انرژی قابل-متابولیسم (مگاژول بر کیلوگرم) و قابلیت هضم ماده آلی در سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندرعلوفه‌ای به ترتیب 6/52، 2/71، 6/0، 0/16، 2/1، 5/141، 0/10 و 3/73 شدند. ارزش نسبی‌علوفه‌ای سه تیمار آزمایشی به‌ترتیب 9/140، 6/129 و 2/124واحد شد. همچنین میانگین مقدار خوراک مصرفی اختیاری سه تیمار آزمایشی مذکور در تغذیه گاوهای تالشی به ترتیب 3/16، 3/15 و 6/14کیلوگرم در روز بودند. اکثر صفات اندازه‌گیری شده در تیمار آزمایشی سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندرعلوفه‌ای، بصورت معنی‌داری از بقیه تیمارهای آزمایشی، متفاوت شدند. نتیجه‌گیری‌کلی: در مجموع با توجه به نتایج آزمایشات مختلف بر روی سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندرعلوفه‌ای، بنظر می‌رسد که مصرف این خوراک در تغذیه گاوهای بومی، بازدهی بیشتری دارد. سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندر علوفه‌ای بسیار خوش-خوراک بوده و بدون هیچ مشکلی باعث بهبود عملکرد شکمبه گاوها می‌شود.