فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل چرایی و چگونگی ورود و جلوه‌ی بافتار سپاهیانه در غزل سده‌ی ششم هجری (با تکیه بر اوصاف معشوق)  چکیدهنظر به بازتاب سیمای معشوق، بر مبنای اوصاف سپاهیانه در شعر پارسی، این پرسش اساسی پیش می‌آید که ویژگی‌های یادشده، چگونه و متأثر از چه عواملی موردتوجه شاعران قرار گرفته است؟ بنابراین، در پژوهش حاضر بر آن هستیم تا با واکاوی دقیق و همه‌جانبه‌ی این تصاویر در غزل سده‌ی ششم هجری و نیز با بهره‌گیری از دو شیوه‌ی تحلیلی و آماری، ضمن ارائه‌ی فهرست جامعی از این تصاویر، چرایی ورود آن‌ها به حوزه‌ی شعر و ادب و دلایل ماندگاریشان در ادوار بعد را بررسی کنیم. بدیهی است مقارن با ورود ترکان به ایران و به‌دنبال تکامل تدریجی قالب غزل، به‌لحاظ ساختار و درون‌مایه، معیارهای زیبایی نیز تغییر می‌یابند. ازآنجایی‌که این ترکان غالباً به حسن و جنگاوری شهرت داشتند، شاعران تحت‌تأثیر تحولات سیاسی‌اجتماعی و نیز باتوجه‌به سلیقه‌ی شخصی و ذائقه‌ی معمول عصر، نوعی ژانر حماسی را در بستر نرم و لطیف غزل وارد کردند که بعدها غزل حماسی نام گرفت. ازاین‌رو در این مقاله، ضمن بررسی دقیق علل و عوامل مؤثّر، صبغه‌ی سپاهیانه‌ی معشوق بر مبنای رویکردهای ادبی و جامعه‌شناسی و روان‌شناسی، در سه سطح تحلیل شده است: 1. سازوبرگ سپاهیانه؛ 2. تعابیر عیّارانه؛ 3. رفتار سپاهیانه.