آسیب‌شناسی نظام آموزش برنامه‌ریزی شهری در ایران در تناسب با حرفه

نویسندگان

1 دکتری شهرسازی، دانشکده هنر، گروه شهرسازی، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران.

2 استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر، گروه شهرسازی، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر، گروه شهرسازی، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22034/aaud.2024.436820.2861
چکیده

پس از تفکیک رشته گرایش‌های شهرسازی در سال 1387 و حرکت به‌سوی نظام تخصصی شهرسازی، در سال 1392 در نهایت برنامه و سر فصل درسی رشته کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری مصوب و ابلاغ گردید. عدم بازنگری و به‌روزرسانی این برنامه در طول 10 سال گذشته از یک طرف و شکاف بین محتوای نظام آموزشی و نظام حرفه و عدم تناسب بین این دو نظام از طرف دیگر، موجب ناکارآمدی خروجی نظام آموزشی در ارتباط با حرفه شده و نارضایتی اساتید، دانشجویان، مشاورین حرفه‌ای و نهادهای کارفرمایی را به همراه داشته است. البته متغیرهای مداخله‌گر متعددی همچون نظام سیاسی، مدیریتی، اقتصادی و غیره در شکل‌گیری شکاف نظر و عمل شهرسازی موثر هستند، لیکن در این مقاله صرفاً رابطه نظام آموزش با حرفه بررسی شده است. از این نظر هدف این پژوهش، آسیب‌شناسی نظام آموزش برنامه‌ریزی شهری در ایران در تناسب با حرفه است. بدین منظور در گام نخست بواسطه روش فراتحلیل کیفی، منابع معتبر مرتبط پژوهشی داخلی و خارجی بررسی و استنتاج گردید؛ سپس در گام دوم، ساختار برنامه آموزشی هفت دانشگاه برتر در زمینه آموزش برنامه‌ریزی شهری بررسی و نکات مهم استخراج شد. در نهایت با تلفیق یافته‌های پژوهشی و تجارب دانشگاهی، آسیب‌شناسی نظام آموزش برنامه‌ریزی شهری در ایران ارائه گردید. نتایج پژوهش حاکی از تاثیر سه لایه‌ی به‌هم‌ پیوسته با سه مقیاس عملکردی کلان، میانه و خرد در بروز مسئله است. لایه نخست به رویکرد کلان نظام آموزش عالی و دانشگاه‌ها در چارچوب‌سازی نظریه آموزش بر می‌گردد. در لایه دوم روش‌شناسی نظام آموزش رشته در قالب سرفصل دروس تدوین می‌گردد و لایه سوم به فضای درس، شامل محتوای درس، رویه‌ها و فرآیندها، روابط، امکانات و سازوکارهای پشتیبانی اشاره دارد.