ارائه‌ مدل عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری علمی در نظام آموزش عالی ایران: یک مطالعۀ ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران

3 گروه آموزش محیط زیست، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران

doi
10.22034/jmep.2023.399095.1202
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری علمی در نظام آموزش­ عالی ایران انجام شد. روش پژوهش، مطالعه موردی از نوع مدل­سازی بود. جامعه‌ی آماری پژوهش، خبرگان آشنا به حوزه گردشگری علمی شامل اعضای هیأت علمی دانشگاه­های ایران بودند که به صورت نمونه­گیری هدفمند 37 نفر انتخاب شدند. ابزار جمع­آوری اطلاعات شامل اسناد، مصاحبه و پرسشنامه محقق­ساخته بود و برای تجزیه و تحلیل داده­ها از تکنیک مدل­سازی ساختاری تفسیری استفاده شد. در گام اول با بررسی ادبیات پژوهش به شیوۀ مرور نظام­مند و همچنین از طریق مصاحبه با صاحب­نظران و به رویکرد اسقرایی عوامل مؤثر بر گردشگری علمی در آموزش عالی استخراج شد و در گام دوم با استفاده از تکنیک 6 مرحله­ای مدل­سازی ساختاری- تفسیری، مدل مورد نظر استخراج گردید. نتایج به دست آمده نشان داد که 9 عامل اصلی مؤثر بر شکل­گیری گردشگری آموزش عالی در ایران به ترتیب تأثیرگذاری عبارتند از: تبادلات سیاسی پویا با جهان در سطح ملی، وجود سیاست­گذاری­های کلان ملی در حوزه تعامل دانشگاهی، تسهیل فرایند پذیرش در ابعاد سیاسی و اداری، وجود زیرساخت­های اقتصادی و فنی برای دانشجویان خارجی، سطح زبان بین­المللی اعضای هیأت علمی و کارکنان و ساختار آموزش عالی پویا و پذیرنده، وجود احساس امنیت در ابعاد اجتماعی، امنیتی و سیاسی برای دانشجویان خارجی و عوامل برند بودن دانشگاه­ها و معرفی و ارائۀ جاذبه­های تاریخی، فرهنگی و مذهبی به جهانیان.