سیمای معشوق در شعر محجوبه هروی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22099/jba.2020.36009.3638
چکیده

سیمای معشوق در شعر مَحجوبه هِروی  چکیدهوصف و ستایش معشوق و بیان ویژگی‌های او، از ارکان اصلی شعر و ادب غنایی به شمار می‌آید؛ اما گاه زندگی در جغرافیایی خاص مانند افغانستان، قواعد عرفی و سنت حاکم بر آن جامعه، سخن‌گفتن از معشوق را برای بانوان شاعر و نویسنده محدود کرده است؛ با‌وجوداین، تعدادی از شاعران و نویسندگان، با گذر زمان و رشد فرهنگی جامعه، توانسته‌اند قلم به‌دست بگیرند و احساسات زنانه‌ی خود را درباره‌ی موضوع‌های مختلف، ازجمله معشوق، به تصویر بکشند. در میان این شاعران و نویسندگان زنِ افغانستان، «محجوبه هروی» از بانوان خویش‌قریحه و خوش‌ذوق قرن 13ه.ق است که معشوق را در دو هیئت: سیمای ظاهری (رخسار، زلف، چشم و...) و سیمای باطنی مثبت یا منفی (باوفا، بی‌وفا، مغرور، بدعهد و...) نمایش می‌دهد و از هجران و نرسیدن به معشوق ناله سر می‌دهد. نگارندگان برآنند تا با بررسی سیمای معشوق در دیوان این شاعر، به روش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوا، شاخصه‌های ظاهری و منش‌های باطنی معشوق را از دیدگاه یک زن و در محیط اجتماعی خاص، واکاوی و موجبات آشنایی خوانندگان را با فرهنگ عشق در این ناحیه فراهم کنند.