مسائل پیچیده طراحی: ارائه مدل مفهومی به‌منظور شناسایی مؤلفه‌های مسائل خبیث

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری طراحی‌صنعتی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 مربی، گروه طراحی‌صنعتی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی-سینا، همدان، ایران.

doi
10.22034/ra.2024.1998865.1317
چکیده

مسائل طراحی طیف گسترده‌ای از مسائل بشری را در برمی‌گیرند. طراحان وظیفه دارند که این مسائل را بر اساس توانایی‌های خود و نیازها و تمایلات ذی‌نفعان به شکل مطلوبی برطرف کنند. با پیشرفت و پیچیدگی جوامع بشری، مسائل پیش روی طراحان نیز همواره پیچیده‌تر شده تا جایی که نوع خاصی از این مسائل با نام مسائل خبیث در برابر روش‌ها و راهبردهای معمول برای حل مسئله مقاومت کرده و رویکردهای جدیدی را در رابطه با نحوه مواجهه با این مسائل طلب می‌کنند. طراحان به شکل روزافزونی درگیر مسائلی می‌شوند که تاکنون در حوزه فعالیت‌شان قرار نمی‌گرفته است و بنابراین باید خود را آماده رویارویی با زمینه‌های مختلف کنند که به دلیل درهم تنیدگی با متغیرهای اجتماعی، پیچیده‌تر و آشفته‌تر از مسائل فنی حوزه طراحی‌اند. هدف این پژوهش شناسایی مؤلفه‌های مسائل خبیث در ارتباط با ذی‌نفعان و زمینه وقوع آن‌هاست. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی بوده و در راستای شناسایی ویژگی‌های مسائل خبیث در فرایند حل مسئله و تبیین نحوه تأثیر آن‌ها بر این مسائل انجام شده است. در این راستا اطلاعات به روش اسنادی و مطالعات کتابخانه‌ای جمع‌آوری شد و به شیوه کیفی مورد تحلیل قرار گرفت. نتیجه این پژوهش که شامل سه گروه ویژگی برای مسائل خبیث در فرایند حل مسئله و نحوه ارتباط آن‌ها با یکدیگر است، در قالب یک مدل مفهومی ارائه گردید. این مدل مفهومی می‌تواند به‌منظور مطالعه مسائل خبیث و بررسی شاخصه‌های آن‌ها مورداستفاده پژوهشگران و فعالان حوزه طراحی قرار بگیرد.