فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طراحی فضاهای معماری بر پایه فرآیند‌های کمابیش شناخته‌شده‌ای صورت می‌گیرد که از آن میان گاه بر پایه الگوها، عناصر و ایده‌های صوری و گاه بر پایه بعضی مفاهیم و انگاره‌های مربوط به آن‌ها می‌تواند صورت پذیرد. به نظر می‌رسد که بر پایه نوعی سنت‌گرایی غربی که رنه گنون پایه‌گذار آن و تیتوس بورکهارت یکی از افراد شاخص آن بود، مفهوم حیاط و باغ در هم‌آمیخته و این پدیده بر روی بعضی از معماران معاصر و آثار آنان تأثیر داشته است. هدف این تحقیق بررسی چگونگی نقش مفاهیم و تعاریف صورت‌گرفته از حیاط و باغ در معماری تاریخی ایران و تأثیر آن بر معماری معاصر است. پرسش تحقیق این است که چگونگی ادراک و فهم مفاهیم معماری تاریخی ایران در طراحی بعضی از بناهای معاصر نقش داشته است؟ از روش تحقیق تفسیری- تاریخی در این پژوهش استفاده شده است. بعضی از انگاره‌های مربوط به معماری ایرانی متغیر مستقل و برخی از طرح‌ها و ساختمان‌های معاصر، متغیر وابسته این پژوهش هستند. جامعه آماری تحقیق، مربوط به چند اثر معماری از نادر اردلان و کامران دیبا می‌باشد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تعریف باغ و حیاط در نوشته‌های این دو معمار درهم آمیخته شده و این آمیختگی در طراحی معماری بعضی از آثار آنان مانند ساختمان مرکز مدیریت اثر اردلان و در طرح دانشکده علوم انسانی دانشگاه اصفهان اثر کامران دیبا تأثیر داشته است، به این ترتیب که در طراحی ساختمان مرکز مدیریت ترکیبی از حیاط یک مدرسه با تصوری از یک باغ با تنها یک کوشک، ایده طراحی را شکل داده، در حالی که فضاهای آموزشی معاصر با شیوه‌های جدید تدریس را نمی‌توان در کالبدی متعلق به نوعی متفاوت از تدریس متعلق به گذشته جای داد و احتمالا یکی از علل تغییرات در کارکرد و فضای مدرسه (دانشگاه امام صادق (ع)) همین است. در طرح دانشکده علوم انسانی اثر کامران دیبا نیز شماری حیاط مرکزی وجود دارد که با الگوهای معمول طراحی دانشگاهی در ایران و جهان متفاوت است که آن را می‌توان ناشی از اهمیت دادن به حیاط مرکزی به عنوان یک عنصر مهم هویت‌بخشی به معماری معاصر دانست.