رویکردهای عکاسی خیابانی در ثبت وقایع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی ایران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.

2 دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.

doi
10.22034/ra.2024.1974099.1273
چکیده

یکی از ژانرهای عکاسی که وابسته به زندگی مردم است، عکاسی خیابانی است. این ژانر، ‌شکلی از عکاسی مستند است، اما قطعاً گزارش نیست و به‌ندرت داستانی را بیان می‌کند. تحقیق حاضر بر آن است تا رویکردهای عکاسی‌ خیابانی را در رویدادهای ثبت‌شده انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی ایران شناسایی و موردبررسی قرار دهد؛ رویدادهایی که مهم‌ترین مقاطع سیاسی و اجتماعی ایران را در سال‌های 1357 و 1360ه.ش در برمی‌گیرند و مجموعه‌ای از سوژه‌های ناب را فراهم می‌سازند. عکاسانی که از جوامع مختلف در این وقایع حضور داشتند؛ ‌توانستند از ژانر عکاسی خیابانی به‌خوبی استفاده کنند و رویکردهای متنوعی را به نمایش بگذارند. به همین دلیل و با توجه به اینکه تاکنون، چه در نمایشگاه‌های عکاسی و چه در تحقیقات کاربردی، توجه بسیار کمی به این ژانر عکاسی در این مقطع زمانی خاص شده، مطالعه این آثار اهمیت می‌یابد. پرسش اصلی این است که: چه رویکردهایی در عکاسی‌ خیابانی وقایع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی ایران به‌کار گرفته شده است؟ این تحقیق در دسته پژوهش‌های کاربردی قرار می‌گیرد و به روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد تطبیقی و شیوه گردآوری اطلاعات اسنادی، مطالعات کتابخانه‌ای و الکترونیکی تنظیم‌شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که از میان رویکردهای شش‌گانه، رویکرد تهاجمی در هر دو واقعه بیشتر مورداستفاده قرار گرفته و رویکرد کلاسیک و مستند ‌اجتماعی در واقعه جنگ تحمیلی کمتر مدنظر بوده است. علت این امر را می‌توان در ماهیت و جز جدانشدنی این قبیل واقعه‌ها که درگیری و تهاجم است، جستجو کرد.