فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نسبی‌گرایی، مطلق‌گرایی و عینیت‌باوری، مفاهیمی هستند که در تاریخ فلسفه به‌طور عام و فلسفه علم به‌طور خاص بسیار مورد رجوع و بحث بوده‌اند. مقاله حاضر پس از ذکر مقدمه‌ای، به معرفی مفاهیم مذکور از مناظر گوناگون پرداخته و هر تعریف در هر منظر را ارزیابی نموده است. مقاله نشان داده است که دامنه نسبی‌گرایی، بسیار مبسوط است و شاید تنوع آن به هزار نوع برسد و چه بسا به‌نحو مضمون و ناآگاهانه بر عادات شناختی پژوهشگر مؤثر شود. مقاله به عینیت‌باوری (که در تقابل با نسبی‌گرایی بوده و گونه‌ای مطلق‌گرایی است) نیز پرداخته و نشان داده که این گرایش، میراث تفکر نیوتنی ـ دکارتی است و گرایش‌های جدید فلسفه‌ علم، آن را پشت سر گذارده است. در پایان مقاله، مصادیقی از مطلق‌گرایی و نسبی‌گرایی ذکر گردیده است