فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منظومه‌های عاشقانه بخش وسیعی از ادبیات غنایی فارسی را تشکیل داده‌اند. گسترش این حوزه‌ی ادبی در عصر صفوی، به‌ویژه در شبه‌قاره بسیار چشمگیر است؛ کتابخانه‌ی مرکزی آستان قدس رضوی به‌عنوان یکی از کهن‌ترین و غنی‌ترین کتابخانه‌های ایران محافظت و نگهداری بخش عظیمی از این آثار را بر عهده دارد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی‌تحلیلی به بررسی منظومه‌های عاشقانه‌ی فارسیِ عصر صفوی، اعم از نسخه‌های خطی و چاپی این کتابخانه پرداخته است. نتایج حاصل از مطالعه و تحلیل آثار، حاکی از آن است که منظومه‌سرایان این دوره در نظم داستان‌های خود، در مقایسه با آثار مشابهِ دوره‌های گذشته (آثار نظامی و جامی) تمایل بیشتری به ایجاز و خلاصه‌گویی و خلق منظومه‌های کوتاه‌تر داشته‌اند؛ گرچه بیشتر منظومه‌های تألیف‌شده در ایران و شبه‌قاره در ساختار کلی، ویژگی‌های لغوی و برخی بن‌مایه‌های داستانی مشابهت دارند، ولیکن در حجم و اندازه، دیباچه، ریشه‌های فرهنگی، نوع شخصیت‌ها و عنصر پایان‌بخشِ داستان‌ها اختلافات چشمگیری دارند.