مطالعه تطبیقی عناصر غیر دایجتیک در عکسهای سینمایی محسن راستانی و مری الن مارک با رویکرد تحلیل رمزگان بلاغی
نویسندگان
1 دکتری پژوهش هنر، گروه هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
doi
10.22034/ra.2023.2011876.1399چکیده
بهتمامی امکانات و کنشهایی که هنگام نمایش فیلم در سینما روی پرده اتفاق میافتند، مانند واقعیت داستانی، گفتار، فعالیت شخصیت ها و همه کنش ها به شکلی که درون پرده و همزمان با نمایش اجرا شده اند، عناصر دایجتیک میگویند. بخشی از عناصر دایجتیک عکسهای سینماییاند که ارجاعاتی به روایت و روند داستان فیلم دارند. عده اندکی از عکاسان سینمایی با رویکردی افراطی، عکسهایی به سبک و شیوه خود و خارج از روند داستان فیلم میگیرند. این عکسها که در بستر فیلم خلق شده و ارجاعاتی ویژه به سبک عکاس دارند در دسته عناصر غیر دایجتیک قرار میگیرند. در این پژوهش عناصر غیر دایجتیک در عکسهای محسن راستانی از فیلم اینجا چراغی روشن است و عکسهای مری الن مارک از فیلم پرواز بر فراز آشیانه فاخته بر مبنای نظریه رمزگان بلاغی امبرتو اکو بررسیشده تا به پرسش اصلی پژوهش که موارد تشابه و تفاوت عکسهای سینمایی محسن راستانی و مری الن مارک، با عناصر غیر دایجتیک چگونه قابل تبیین است؟ پاسخ داده شود. هدف این پژوهش شناخت عناصر غیر دایجتیک و سبک ویژه عکاس در عکسهای سینمایی محسن راستانی و تطبیق آن با آثار مری الن مارک است. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی با رویکرد تطبیقی است. اطلاعات به روش اسنادی و مطالعات کتابخانهای و عکسها نیز از آرشیو شخصی و منابع الکترونیکی گردآوری شده اند. از مقایسه عکسهای محسن راستانی و مری الن مارک، میتوان نتیجه گرفت که هر دو، عکسهایی مرتبط با روایت فیلم و عکسهایی با سبک شخصی (مستند-پرتره) و غیر دایجتیک دارند که تبدیل به کتاب و نمایشگاه شدهاند.
