تحلیل تطبیقی مؤلفههای سیاسی و اقتصادی بیثباتیهای سیاسی در ادوار ششگانة حیات جمهوری اسلامی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22126/ipes.2021.5579.1296چکیده
این مقاله با استفاده از روش مقایسهای ذیل رهیافت جامعهشناسی تاریخی میکوشد تا مؤلفههای سیاسی و اقتصادی معرف بیثباتی سیاسی را در ادوار ششگانة حیات جمهوری اسلامی طی سالهای 1357-1392 از طریق مؤلفههای هفتگانه شامل ناآرامیهای اقتصادی، درگیریهای جداییطلبانه، انشقاق سیاسی، عوامل خارجی، کودتا، مناقشات انتخاباتی، و ناآرامیهای سیاسی تحلیل تطبیقی کند. بر این اساس، مقاله نخست نشان میدهد از میان مؤلفههای مزبور درگیریهای جداییطلبانه، کودتا، و ناآرامیهای اقتصادی کمترین نقش و انشقاق سیاسی بیشترین نقش را در وقوع بیثباتی سیاسی در ایران دورة موردبررسی داشتهاند. دوم، مشخص میکند بیشترین تعداد مؤلفههای بیثباتی سیاسی در دورة اول و کمترین تعداد در دورة سوم وجود داشته است. سوم، نشان میدهد مؤلفههای بیثباتی سیاسی در ایران در بیشتر مواردی مانند درگیریهای جداییطلبانه، ترورهای سیاسی، کودتا، و جنگ، که در دورههای اول تفوق داشتهاند، از دورههای چهارم بهبعد جای خود را به مؤلفههایی مانند مناقشات انتخاباتی دادهاند و بدینسان ماهیت ناپایدار مؤلفههای بیثباتی سیاسی در ایران را منعکس کردهاند. چهارم، مشخص میکند مؤلفة انشقاق سیاسی برخلاف سایر مؤلفهها در تمامی ادوار حیات سیاسی دولتها همواره با ماهیتی پایدار وجود داشته است. درنهایت مقاله با درپیشگرفتن رویکرد تبیینی نشان میدهد که ساختارهای تاریخی، ساختار دولت، و کنش کارگزاران سیاسی چرا و چگونه بر پایداری و ناپایداری مؤلفههای بیثباتی سیاسی در ایران اثر گذاشته است.
