فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شادکامی، که از دو مؤلفه رضایت کلی از زندگی و تجربه احساسات مثبت در طول روز نشأت می‌گیرد، به میزان قابل توجهی تحت تأثیر نگرش‌ها و کنش‌های فردی در بستر فضایی پیرامونشان قرار دارد. از این رو، اهمیت محیط به عنوان زمینه‌ای که توانایی ایجاد و پرورش زندگی‌های شادمانه برای انسان‌ها را داراست، به‌طور فزاینده‌ای آشکار می‌گردد. در این پژوهش محله دروازه‌‌غار برای بررسی شادکامی انتخاب شده است، زیرا مطالعات نشان می‌دهند که در فضایی ناعادلانه از نقطه‌‌نظر سیاست‌های شادکامی قرار دارد. یکی از عواملی که بیش‌ترین تأثیر در شادکامی را دارد، محیط و عوامل کالبدی (فضاهای معماری) می‌‌باشد. مطالعه حاضر در پی تدوین راهبردهایی است که از طریق مداخله در ساختار فضایی این محله، زمینه را برای تحولات مثبت در تعاملات اجتماعی ساکنین فراهم آورده و با ارتقاء سطح رفاه و سرزندگی ایشان، این محدوده را از سیکل معیوب مشکلات و آسیب‌های اجتماعی رهایی بخشد. تلاش بر این بود تا با بهره‌‌گیری از رویکرد مردم‌‌نگاری شهری به عنوان یکی از روش‌های تحقیق کیفی، تعریف شادکامی در ذهن ساکنان دروازه‌‌غار و عوامل ناشادکامی آن‌ها مورد تحقیق و شناخت قرارگیرد. در ادامه، با اتکا به دانش حاصل از مبانی نظری تحقیق و یافته‌های به‌دست آمده از طریق مطالعات مردم‌نگارانه انجام شده، اقدامات در این محله در دو سطح پیشنهاد شدند. سطح کلان، حوزه اقدام برای تمام محله دروازه‌‌غار است که شامل هدف‌‌گذاری تا تدوین سیاست‌‌های مورد انتظار در حوزه‌‌های اجتماعی- فرهنگی، کالبدی- زیرساختی، زیست‌‌محیطی- بهداشتی و توانمندسازی اقتصادی شهروندان محله دروازه‌‌غار می‌‌شود. در مقیاس خرد، ناحیه جنوب‌غربی محله، در محل تلاقی خیابان‌های شوش و خیام، به دلیل ساختار جمعیتی خاص و ویژگی‌های اجتماعی متمایزش به‌عنوان نقطه شروع مداخله انتخاب شد. بررسی‌ها نشان داد که با تمرکز بر ارتقای کیفیت زندگی زنان و کودکان ساکن دروازه‌غار و فراهم آوردن بسترهایی برای تجربه شادی و احساس امنیت، می‌توان نخستین گام‌های مداخله معماری را برداشت. این اقدام می‌تواند به توانمندسازی این گروه‌ها منجر شده و در بلندمدت با ایجاد رضایتمندی محیطی و تقویت پیوندهای اجتماعی، شادکامی تمامی ساکنان محله را تسهیل کند.