فرایند تصمیمگیری زنان برای تداوم بارداری یا سقطجنین: مطالعهای کیفی در شهر تهران
نویسندگان
1 دانشیارجمعیتشناسی، دانشکده علوم خانواده، دانشگاه تهران، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
2 استاد گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22083/scsj.2025.503422.1256چکیده
در سرتاسر جهان بیش از نیمی از بارداریهای ناخواسته یا برنامهریزی نشده هستند که حدود دوپنجم از آنها به سقطجنین ختم میشوند. در ایران سقطجنین در شرایطی انجام میشود که مطابق قانون، سقط عمدی مجاز شمرده نمیشود. نحوه تصمیمگیری و اقدام برای اختتام و یا تداوم بارداری، شناسایی مراحل و بازیگران این فرایند موضوعی است که این مقاله بدان تمرکز دارد. رویکرد مطالعه کیفی با روش نظریه داده بنیاد و ابزار مشاهده مشارکتی و مصاحبه عمیق بوده است. تعداد افراد نمونه 46 زن دارای همسر در شهر تهران که بهصورت هدفمند انتخاب شدند. یافتهها نشان میدهد تصمیمگیری و اقدام به تداوم یا اختتام بارداری در سه مرحله شناختی، تصمیمگیری و اقدام یا انصراف شکل میگیرد. در مرحله شناختی افراد با مراجعه به منابع مختلف، اطلاعاتی در مورد سقطجنین کسب میکنند. در مرحله تصمیمگیری شبکهای از کنشها و تصمیمات جمعی در تردیدهای مسیر بارداری فرد را به سمت تداوم یا اختتام بارداری سوق میدهد. در مواردی که سقط قانونی است، تمام فرایند تحت مراقبت پزشکی و در محیط کاملاً بهداشتی بیمارستان انجام میشود؛ اما در سقطهای خودخواسته که از پشتوانه مراجع رسمی و قانونی برخوردار نیستند، سقطجنین از مسیرهای غیرقانونی و در شرایط ناایمن دنبال میشود. درمجموع ایجاد بسترهای رسمی برای ارائه اطلاعات صحیح درباره پیامدهای سقطجنین، نظارت دقیقتر بر محتوای تبلیغاتی مربوط به مشاورههای بارداری، حمایت کافی از خانوادهها و ایجاد مراکز مشاوره تخصصی برای تصمیمگیری درست بهدوراز پیامدهای منفی بر روی سلامت روانی و جسمی اهمیت اساسی دارد.
