فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه میان سرمایه اجتماعی و سرمایه سیاسی در ایران انجام‌شده و در چارچوب نظری پاتنام و بوردیو قرار می‌گیرد. پاتنام سرمایه اجتماعی را متشکل از شبکه‌های ارتباطی، اعتماد و هنجارهای مشترک می‌داند که تعاملات اجتماعی را سامان می‌دهند. در مقابل، بوردیو سرمایه سیاسی را نوعی سرمایه نمادین و محصول روابط قدرت معرفی می‌کند که از اعتماد پیروان به نخبگان سیاسی برمی‌خیزد و بر منابع اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و نمادین استوار است. روش تحقیق پژوهش توصیفی تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از تحلیل ثانویه داده‌های موج پنجم (۲۰۰۵) و هفتم (۲۰۲۰) پیمایش ارزش‌های جهانی، تحلیل آماری با نرم‌افزار SPSS، روش کتابخانه‌ای و تحلیل مضمون اسناد بالادستی انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش چنین قابل طرح است که پیوند میان سرمایه اجتماعی و سیاسی در ایران چگونه تبیین می‌شود و چه راهبردهایی می‌تواند به تقویت هم‌زمان آن‌ها کمک کند. یافته‌ها نشان می‌دهد افزایش اعتماد به نهادها و گروه‌های عمومی، به‌ویژه اعتماد به دولت و نگرش مثبت به سیاست‌گذاری، با شاخص‌های سرمایه سیاسی رابطه‌ای مثبت و معنادار دارد. در مقابل، اعتماد تعمیم‌یافته و درست‌کاری مدنی اثر معناداری بر سرمایه سیاسی ندارند. همچنین، مشارکت در سازمان‌های غیردولتی نه‌تنها تقویت‌کننده سرمایه سیاسی نیست، بلکه در برخی ابعاد تأثیر منفی دارد. در پایان، مجموعه‌ای از راهبردها برای ارتقای سرمایه اجتماعی و سیاسی ارائه شده که مهم‌ترین آن‌ها شامل اعتمادسازی، شفافیت، قانون‌گرایی، ارتقای کارآمدی نهادی، تقویت تعامل نهادهای مبارزه با فساد با مردم و انجمن‌های مدنی، گسترش بسترهای مشارکت عمومی و توسعه فرهنگ گفت‌وگوی سیاسی است.