رابطه عوامل اجتماعی و تمایل به چندفرزندی بر مبنای ادراکات دینی و ملی در زنان

نویسندگان

1 هیئت‌علمی گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

2 کارشناسی ارشد مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
10.22083/scsj.2025.506901.1260
چکیده

این پژوهش باهدف بررسی رابطه عوامل اجتماعی و تمایل به چندفرزندی بر مبنای ادراکات دینی و ملی در زنان ایرانی انجام شد. جامعه آماری شامل زنان متأهل ۱۸ تا ۴۵ سال دارای حداقل سه فرزند بود که با روش نمونه‌گیری ترکیبی (هدفمند و گلوله برفی) و از طریق پرسشنامه آنلاین به تعداد ۴۷۷ بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد ادراک از توصیه‌های دینی (با میانگین موافقت ۷۲.۷-۷۸.۴ درصد) قوی‌ترین پیش‌بینی کننده چندفرزندی است، درحالی‌که هنجارهای قومیتی کمترین تأثیر را داشتند (۱۰.۷ درصد موافق). تحلیل مسیر حاکی از آن بود که الگوی سلامت (۰.۱۸۳=β) و فعالیت مجازی (۰.۱۴۳=β) در تقویت ادراک دینی مؤثرند، درحالی‌که تحصیلات با تضعیف باورهای جبرگرایانه (۰.۱۹۳= β) همراه بود. گفتمان سیاسی نیز با ۵۸.۷ درصد موافقت، نقش مکمل دین را در ترغیب فرزندآوری نشان داد. این مطالعه مؤید آن است که در ایران، سیاست‌های جمعیتی باید بر بازتعریف گفتمان دینی (نه صرفاً قومیتی) متمرکز شوند و رسانه‌ها با تولید محتوای سلامت‌محور، الگوی چندفرزندی مسئولانه را ترویج دهند.