فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 قاریان به‌منظور مکث و یا پایان تلاوت روزانه از علامت‌هایی بهره گرفتند و مذهبین به‌منظور زیباسازی آیات قرآنی این نشانه‌ها را تزئین کردند. هدف این پژوهش، مطالعه ساختار بصری طرح و تزئین در نشان‌های قرآن‌های موزه شیخ‌احمد جامی از سده 8 تا 13 ه.ق می‌باشد. حال این پرسش مطرح می‌شود که ویژگی‌های بصری تزئینی به‌کاررفته در نشان‌های آیات قرآن‌های موجود در موزه شیخ ‌احمد جامی از سده هشت تا سیزدهم هجری چیست؟ رویکرد پژوهش، کیفی و روش تحقیق توصیفی و تحلیلی بوده و شانزده نمونه قرآن که دارای نشان بودند انتخاب گردید. یافته‌ها نشان داد که قرآن‌های خطی موزه شیخ‌احمد جامی دارای نشان‌های سرسوره، جزو، حزب، سجده، خمسه، عشره، ختم آیات و ترکیبی است. سیر تحول طرح و رنگ در نشان‌های مختلف قرآن‌های خطی موزه شیخ‌جام از شکل ساده و بدون تزئین به‌سوی انسجام گراییده است. این آرایه‌ها در بادی امر با رنگ‌مایه‌های محدود و به‌ویژه زرِ ناب شروع گردید و از قرن ششم هجری به بعد عناصر رنگی متنوع دیگر به آن اضافه شد و با حفظ زمینه طلا، رنگ‌های پرمایه و موثّر همچون لاجورد، شنجرف، سفیدآب، زرنیخی (زردروشن)، سرنج، سبز زنگاری پا به عرصه خودنمایی گذارده است. زیبایی و ظرافت تذهیب در قرون دهم و یازدهم به اوج رسیده و این تعالی و تکامل تا اواخر قرن سیزدهم تداوم یافته است.