شبکه مضامین راهبردهای برساختگرایانه تفسیر میراث فرهنگی در چارچوب گردشگری
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2022.342415.1008482چکیده
میراث فرهنگی در عصر حاضر بهعنوان راهی برای تعامل انسان معاصر با تاریخ و گذشته خود تعریف میشود، بالطبع، تفسیر میراث نیز، رسالتی فراتر از انتقال صرف اطلاعات تخصصی از متخصصان به غیرمتخصصان مییابد، چنانچه تفسیر معاصر، بهعنوان پیشرانی برای هدایت افراد جامعه به سمت تعامل سازنده (برساختگرایی) با میراث فرهنگی مفهومپردازی شده است. بر این مبنا، پژوهش حاضر تحول تفسیر میراث و گذار از رویکرد تفسیر اثباتگرایانه به تفسیر برساختگرایی را موردبررسی و پس از توسعه چارچوب نظری، با بهرهگیری از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته با راهنمایان گردشگری فرهنگی (مفسران) مجرب، به بررسی تأثیرپذیری استراتژیهای تفسیر مورداستفاده توسط آنها از دو رویکرد ذکرشده میپردازد. روش پژوهش، کیفی و روش نمونهگیری، گلوله برفی است. گردآوری دادهها در مرداد و شهریورماه 1400 انجام گرفت و تا رسیدن به اشباع نظری (مصاحبه چهاردهم) ادامه یافت و دادههای حاصل با استفاده از نرمافزار Maxqda10 بر اساس روش تحلیل مضمون، تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که مضامین تفسیر سایت بهعنوان جزئی از کل، پیوند زدن میان گذشته و حال، گزیده گویی و انطباق محتوای تفسیر با دانش قبلی، فرهنگ و علایق گردشگران، زنده و ملموس کردن گذشته سایت برای گردشگر، داستانگویی و روایتگری با استفاده از عناصر فرهنگ ناملموس، مشارکت دهی گردشگران در فرآیند تفسیر و تشویق گفتمان و خود تفسیری، تحریک تفکر و خلاقیت ذهنی گردشگران بهجای تأکید بر اطلاعرسانی و آموزشگری و انعطاف در برنامه و دادن فرصت کشف به بازدیدکننده، نشاندهنده تناظر راهبردهای رویکرد برساختگرایی با دیدگاه مفسران باسابقه گردشگری فرهنگی بوده و بهوضوح مبین تأثیرپذیری آنها از رویکرد برساختگرایی است.