فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، پدیده خالکوبی به‌عنوان یک پدیده چندبعدی اجتماعی، فرهنگی و روان‌شناختی موردتوجه پژوهشگران قرار گرفته است. هدف این پژوهش، فهم دلالت‌های معنایی خالکوبی در میان جوانان شهرستان مهاباد است. برای دستیابی به این هدف، تحقیق با رویکرد تفسیرگرای اجتماعی به روش کیفی داده بنیاد انجام شده است. جامعۀ آماری این مقاله شامل نوجوانان و جوانان 15 تا 35 ساله شهرستان مهاباد بودند که حداقل یک تجربه خالکوبی در بدن خود داشتند. روش نمونه‌گیری در این پژوهش به دو روش هدفمند و گلوله برفی بوده که پس از مصاحبه با 23 نفر اشباع نظری حاصل شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و مشاهده مشارکتی جمع‌آوری شد و با استفاده از روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و گزینشی) تحلیل گردید. پس از کدگذاری درمجموع، 6 مقوله محوری شامل هویت‌های مبهم و چندلایه، تعارضات نسلی و اجتماعی، گزینش نمادهای چندلایه، نیازهای روان‌شناختی، سازه‌های بازدارنده و سازه‌های تسهیل‌کننده شناسایی شدند که به‌طور متقابل با مقوله مرکزی در ارتباط هستند. همچنین مقوله مرکزی «بازتعریف هویت از طریق بدن به‌مثابه فضای مقاومت» به‌عنوان مفهوم هسته‌ای تحقیق از یافته‌ها استخراج شده است. نتایج تحقیق نشان داد که خالکوبی در میان جوانان مهاباد تنها یک عمل زیبایی‌شناختی نیست، بلکه نوعی کنش معنادار اجتماعی است که ریشه در نیازهای روانی، هویتی و اعتراضی فرد دارد. این مفهوم نشان می‌دهد که جوانان مهاباد از بدن خالکوبی‌شده به‌عنوان فضایی برای بازتعریف هویت شخصی، فرهنگی و قومی خود در برابر ساختارهای اجتماعی و نهادهای مسلط استفاده می‌کنند.