تحلیل نشانهشناختی نقاشی داوری نهایی (رستاخیز) کلیسای وانک با تکیه بر آرا پیرس
نویسندگان
1 کارشناس ارشد پژوهش هنر، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه عکاسی، دانشکده هنر، مؤسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران.
doi
10.22034/ra.2023.1971333.1262چکیده
کلیسای وانک واقع در منطقهی جلفای شهر اصفهان، به دستور شاهعباس صفوی و به دست ارامنه مهاجر و ساکن در ایران ساخته شده است. حال بنابراین اصل که دین مسیحیت بر پایه نمادها شکل گرفته و هنر اولیه آن شمایلنگاری است، نویسنده بر آن است که با بهرهگیری از الگوی نشانهشناسی پیرس، نشانههای موجود در نقاشی داوری نهایی موجود در کلیسای وانک را بیابد و آنها را تحلیل کند. ازاینرو پژوهش حاضر با توجه به سهگانه نشانهها (نماد، شمایل و نمایه)، در پی پاسخ به این سؤال است که در دین مسیحیت حیات پس از مرگ انسان به چه شکل است؟ اطلاعات موردنیاز در این مقاله به شیوهی مطالعات کتابخانهای و میدانی جمعآوری شده و روش پژوهش آن توصیفی- تحلیلی است. یافتههای پژوهش نشان میدهند، هر یک از سه وجه سهگانه نشانهها در آفرینش اثر مورد نظر نقش داشتهاند و قرار گرفتن هرکدام از آنها در بخشی از تصویر و ارتباطشان با یکدیگر حائز اهمیت بوده و در تحلیل و تفسیر اثر تأثیر گذاشتهاند؛ بهطوریکه برای دستیابی به معنای نمادها، جهتهای جغرافیایی و تقسیمبندی نقاشی به دو بخش بهشت و جهنم در نظر گرفته شده است و دو وجه نمایه و شمایل که از طریق مشاهده شباهتها یافت میشوند و قابل استنتاج هستند، در تشخیص معنای نمادها یا همان دالهای اختیاری، اثرگذار بوده و سبب آن شده که نویسنده عناصر تصویر را بهصورت جداگانه رمزگشایی و پیام نقاشی که آموزههای دین مسیحیت و جهان بعد از مرگ انسان است را بازگو کند.
