تحلیل و آسیب‏شناسی مهم‏ترین رویکردهای‏های نقد بر اشعار اخوان ثالث در مقاله‏های نمایه شده(1370- 1395)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه شیراز

2 دانشگاه شیراز/ دانشجو

doi
10.22099/jba.2019.34733.3506
چکیده

  چکیده یکی از شاخه‏های اصلی در نقد شعر معاصر، توجه به ویژگی‏های آثار شاعران، بر پایه‏ی رویکردهای رایج نقد بوده است. از میان شاعران مطرح سده‏ی اخیر، مهدی اخوان‏ ثالث(1307- 1369)، باتوجه به مقبولیت اشعارش، نمودی شاخص در پژوهش‏های شعر معاصر داشته و منتقدان بسیاری، به نقد اشعار او از زوایای گوناگون پرداخته‏اند. با نظر گرفتن اهمیت پژوهش‏های انجام‏شده، در شناخت بهتر وضعیت اخوان‏پژوهی و رویکردهای اصلی نقد اشعار او، در این مقاله، به روش تحلیل محتوا و با تاکید بر سه رویکرد اصلی زیبایی‏شناسی، نمادگرایی و اسطوره‏ای -کهن‏الگویی، تعداد ‍‍52 مقاله‏ی نمایه شده در محدوده‏ی زمانی (1370 تا 1395)، طبقه‏بندی، معرفی و نقد شده است. نتایج نشان می‏دهد، نقدهای زیبایی‏‏شناسی با تاکید بر هنجارگریزی، بیش‏ترین بسامد را در پژوهش‏های این حوزه داشته است. در مقالات بررسی شده، همچنین بیش از همه بر جنبه‏های باستان‏گرایانه، نقد روایی و اسطوره‏ای اشعار اخوان توجه شده و بسیاری از جنبه‏های دیگر شعر او از نظر پژوهشگران دانشگاهی مغفول بوده است. از آسیب‏های علمی و روش‏شناسی مقالات نیز باید به بی‏توجهی پژوهشگران به پیشینه‏ی تحقیق و انتخاب موضوع‏های تکراری، نداشتن محدوده و روش مشخص پژوهش و برخی اجتهادات ذوقی اشاره کرد.