مقاله کوتاه: تصحیح و توضیح بیتی از سعدی: شمع را باید از این خانه بهدر بردن و کُشتن...
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی ایران - واحد یاسوج
doi
10.22099/jba.2020.35503.3589چکیده
برای فهم یک شعر پیبردن به معانی واژهها، اصطلاحات و ترکیبها کافی نیست؛ بلکه آگاهی از دانشها، کُنشها، اوضاع اجتماعی، هنرها و فرهنگهای روزگار سرایش شعر، به درک آن، کمک بسزایی مینماید. بیت «شمع را باید از این خانه به در بردن و کُشتن/ تا که همسایه نگوید که تو در خانهی مایی» در تصحیحها و شرحهای غزلیات سعدی ضبطهای گوناگون و معانی متفاوتی دارد. نگارنده با مروری کوتاه بر شرحهای غزلیات سعدی دریافت که شارحان یا به دلیل سادهانگاریِ بیت، آن را شرح نکردهاند، یا به برخی لغات موجود در این بیت بیتوجه بودهاند؛ پس شرح این بیت مشهور سعدی لازم به نظر رسید. این جُستار در پی آن است تا ضمن بررسی اختلاف نسخ و تحلیل شرحهای مختلف غزلهای سعدی از منظری جدید، به منطقیترین و کمخطاترین معنا دست یابد. معنایی که مبتنیبر فرهنگ تودهی مردم شیراز و شاید دیگر نواحی ایرانزمین باشد.