فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحولات شمال افریقا و خاورمیانه و خیزش مردمی در ماه‌های اخیر در این منطقه و به دنبال آن نحوه برخورد و اقدام جامعه بین‌المللی در حمایت یا عدم حمایت از غیر نظامیان در برابر سرکوب و رفتارهای غیرمسئولانه حکام و رهبران کشورهایی که با خیرش‌های مردمی مواجهه هستند، موجب طرح مجدد بحث مداخلات بشردوستانه در قالب دکترین"مسئولیت حمایت" و همچنین مبانی حقوقی آن گردیده است. به‌علاوه این بحث مطرح است که با توجه به مشابهت آنچه که در لیبی و کشورهای دیگر منطقه چون بحرین، یمن و سوریه روی می‌‌دهد، چرا حمایت از غیرنظامیان تنها در لیبی در دستور کار جامعه بین‌المللی قرار دارد و رویکردی واحد و هماهنگ در رابطه با دیگر کشورها مشاهده نمی‌شود؟ به ‌باور بسیاری، مبنای حقوقی اقدامات جامعه بین‌المللی در لیبی، دکترین «مسئولیت حمایت» است که در سال‌های اخیر به منظور جلوگیری از تکرار مناقشات مرگبار و نقض حقوق بنیادین مردم و غیر نظامیان در بوسنی، کنگو، کوزوو، رواندا، سودان و اوگاندا، به عنوان یک هنجار، مورد شناسایی و قبول حداقل بخش‌هایی از جامعه بین‌المللی قرار گرفته است. هدف این نوشتار بررسی اجمالی تحولات دکترین "مسئولیت حمایت" در پرتو جریانات منطقه‌ای و بین‌المللی اخیر و تبدیل تدریجی آن به یک هنجار بین‌المللی می‌باشد.