تحلیل سیاست‌گذاری فرهنگی در ایران؛ بازیگران، مطالبات و راهکارهای تنظیم‌گری در بستر تحولات اجتماعی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دکترای علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22083/scsj.2025.533872.1296
چکیده

سیاست‌گذاری فرهنگی در ایران با تنوع گسترده‌ای از منابع فرهنگی، نهادها و بازیگران مواجه است که مطالبات متکثر و گاه متعارضی را به سیاست رسمی منتقل می‌کنند. این پژوهش با هدف بررسی نسبت میان منابع فرهنگی و بازنمایی مطالبات آن‌ها در سیاست‌گذاری فرهنگی انجام شده است. رویکرد تحقیق تحلیلی و ترکیبی است و فضای سیاست فرهنگی ایران در سه سطح منابع و بازیگران، مطالبات حوزه عمومی و پاسخ سیاست‌گذار مورد مطالعه قرار گرفته است. سؤال اصلی پژوهش این است که چگونه مطالبات فرهنگی گروه‌های مختلف اجتماعی در ایران بازنمایی می‌شوند و سیاست‌گذار چگونه به آن‌ها پاسخ می‌دهد؟ یافته‌ها نشان می‌دهند که برتری نسبی در سیاست فرهنگی با فرهنگ سنتی و مذهبی است، اما جریان‌های مدرن و پست‌مدرن نیز در حال گسترش هستند و در شکل‌دهی به حوزه عمومی نقش دارند. بر اساس نتایج، سیاست‌گذار باید از تصدی‌گری مستقیم فاصله گرفته، نقش تنظیم‌گر ایفا کند و زمینه گفت‌وگوی متوازن میان همه ذی‌نفعان فرهنگی را فراهم آورد.