فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اگر چه مطالعة علمی تأثیرگذاری جغرافیا بر سیاست عمر چندانی ندارد، ولی بهره‌برداری از پدیده‌های طبیعی به منظور اهداف سیاسی، عمری به قدمت زندگی اجتماعی انسان دارد. با تشکیل واحدهای سیاسی به نام کشور در جهان و تهدیداتی که از این ناحیه متوجه این واحدها بود، دولتمردان را بر آن داشت مرزهای خود را که بدون آن کشور مفهوم خود را از دست می داد، در چهار سوی جغرافیا به پدیده‌های طبیعی که از نقش بازدارندگی مناسب برخوردار بودند، محدود کنند تا بتوانند امنیت ملی خود را تا حد مقدور و با هزینة کمتر تأمین نمایند. بدین ترتیب یکی از رشته‌های پیوند بین جغرافیا و سیاست برای دولتمردان برقرار شد. با تشکیل حکومت‌های بزرگ در ایران از عهد ماد به بعد و با عنایت به قرار داشتن ایران در یک موقعیت برّی (خشکی) کوههای قفقاز بزرگ به طول 1200 کیلومتر در شمال غربی، گزینة مناسبی برای حکومت‌های ایرانی جهت انتخاب مرز طبیعی بود. این مقاله در پی پاسخگویی به سؤالات زیر است: 1- کوههای قفقاز در طول تاریخ از چه موقعیت ژئوپلیتیکی برای حکومتهای ایرانی برخوردار بوده است؟ 2- نسبت محدود شدن مرزهای ایران در یک زمان طولانی به قفقاز و تشکیل هویت تاریخی در جنوب آن کدام است؟ مقالة حاضر تلاش کرده است با استفاده از روش تاریخی به پرسش‌های یاد شده پاسخ دهد. بر اساس نتایج به دست آمده، مشخص گردید که وجود مرزهای ایران در یک مدت طولانی در کوههای قفقاز موجب تشکیل هویت ایرانی در مناطق جنوبی آن گردید.