آینده پژوهی سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه آموزش های فرهنگی و هنری در افق 8 ساله
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت فرهنگی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بینالمللی کیش، ایران. - rowshanaa77@gmail.com ORCID: 0009-0000-1063-4689
2 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران. (نویسنده مسئول). zo.rashidi@iau.ac.ir ORCID: 0000-0003-2769-8878
3 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام، تهران، ایران. ORCID: 0000-0002-6045-8908 AM.MADANI@IAUSR.AC.IR
doi
10.22083/scsj.2025.562173.1335چکیده
برنامهریزی و سیاستگذاری در سطح نهادهای اجتماعی نیازمند شناسایی روندها، تغییرات و دگرگونیهای کلان اجتماعی است. آیندهپژوهی ابزاری نوین و موثق برای ارزیابی و شناسایی اینگونه تغییرات و دگرگونیها است. هدف از انجام پژوهش حاضر آیندهپژوهی سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه آموزشهای فرهنگی و هنری است. در این پژوهش از دیدگاههای نظری سیاستگذاری فرهنگی بهعنوان چارچوب نظری استفاده شده است. بعد از مرور پیشینه پژوهش، با استفاده از تکنیک نمونهگیری قضاوتی و هدفمند، 15 نفر بهعنوان خبرگان آگاه به موضوع، انتخاب شدند. برای گرداوری دادهها از یک جلسه کارگاهی و چندین مصاحبه با خبرگان بهره گرفته شد. یافتههای حاصل از مصاحبهها بهوسیله سه مرحله تکنیک دلفی مورد ارزیابی، اعتباریابی و یکسانسازی قرار گرفت. از معیار اشباع نظری بهعنوان معیاری برای پایان نمونهگیری استفاده شد. با تحلیل تماتیک مصاحبهها، 31 متغیر بهعنوان پیشرانهای این حوزه احصاء گردید. پیشرانهای استخراجشده با استفاده از نرمافزار «میک مک» تحلیل ساختاری شدند. در تحلیل ساختاری، پیشرانهای تأثیرگذار و تأثیرپذیر بهصورت مستقیم و غیرمستقیم مورد ارزیابی قرارگرفته و رتبهبندی شدند. در این میان 10 متغیر بهعنوان پیشرانهای کلیدی وارد نرمافزار «سناریو ویزارد» شدند و دو سناریو با احتمال وقوع قوی شناسایی گردید. از این دو سناریو، از دیدگاه خبرگان موضوع سناریوی اول وضعیت مطلوبتری برای سیاستها و سیاستگذاریهای آموزشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ترسیم میکند که نام این سناریو را «هنر نزد ایرانیان است و بس» نهادیم. سناریوی دوم تداوم وضع موجود و سیر قهقرایی را در پی دارد و وضعیت نامطلوبی برای سیاستهای آموزش هنر در کشور است که نام آن را «هنر خوار شد جادویی ارجمند» گذاشتیم.