شناسایی پیشران‌های تبدیل زبان فارسی به زبان علم جهان در افق 40 ساله

نویسندگان

1 استادیارگروه آینده پژوهی، دانشکده و پژوهشکده حضرت ولی عصر (عج)، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آینده پژوهی، دانشکده و پژوهشکده حضرت ولی عصر (عج)، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیارگروه آینده پژوهی، دانشکده و پژوهشکده حضرت ولی عصر (عج)، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

doi
10.22083/scsj.2025.500859.1253
چکیده

توسعه و گسترش زبان فارسی به‌عنوان یکی از زبان‌های غنی و با تاریخچه‌ای طولانی در حوزۀ ادبیات و فرهنگ، همواره یک چالش و فرصت برای پژوهشگران و فعالان فرهنگی بوده است. هدف پژوهش حاضر شناسایی پیشران‌های مؤثر بر تبدیل زبان فارسی به زبان علم جهان در افق 40 ساله است. برای دستیابی به هدف پژوهش پس از انجام مطالعات کتابخانه‌ای، فهرستی شامل 90 پیشران مؤثر بر تبدیل زبان فارسی به زبان علم شناسایی شد. سپس با استفاده از روش تحلیل مضمون، پیشران‌های فوق به 18 پیشران نهایی تقلیل یافتند. پس از تشکیل ماتریس اثرات متقابل پیشران‌های فوق، این ماتریس در اختیار 18 تن از خبرگان قرار گرفت. درنهایت، نظرات جمع‌آوری‌شده در خصوص تأثیرگذاری و تأثیرپذیری هر یک از پیشران‌ها در این ماتریس گنجانده شد. با به‌کارگیری روش تحلیل ساختاری و تحلیل خروجی نرم‌افزار میک‌مک، میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری مرتبط با هر یک از پیشران‌ها تعیین گردید. بر این اساس عوامل «نهادسازی داخلی به‌منظور ترویج زبان و ادبیات فارسی»، «بهره‌برداری از ظرفیت نخبگان خارج از کشور»، «استفاده از ظرفیت علم و فناوری در توسعه زبان و ادبیات فارسی» و «فارسی‌سازی هوش مصنوعی و فناوری شناختی» به‌عنوان پیشران‌های مؤثر که دارای بیشترین تأثیرگذاری بر مسئله تبدیل زبان فارسی به زبان علم جهان در افق 40 ساله هستند، شناسایی شدند.