فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش مهم‌ترین سند سیاست‌گذاری نظام تعلیم و تربیت کشور است که اهداف آموزش‌وپرورش را تعیین و چشم‌اندازهای پیش‌روی آن را مشخص می‌سازد. در یک دهه گذشته برنامه‌های متعددی برای عملیاتی شدن آن اجرا شده است؛ اما همچنان اجرایی نشدن سند به‌عنوان مسئله آموزش‌وپرورش مطرح و از ضعف برنامه‌ها در اجرای آن انتقاد می‌شود. با این وضعیت سؤال این است که آینده سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش چه خواهد شد؟ برای پاسخ به این پرسش، در این مقاله سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش به‌عنوان سند بازتاب‌دهنده یک معرفت در جامعه در نظر گرفته‌شده و با بهره‌گیری از جامعه‌شناسی‌معرفت و روش تحلیل ‌علّی لایه‌ای، در چهار سطح مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این سند به‌عنوان متن بازتاب‌دهنده معرفت‌های موجود در جامعه، از یک‌سو از جامعه متأثر شده و از سوی دیگر در جریان فعالیت‌های سیاسی تحت تأثیر قرار می‌گیرد. ازاین‌رو آینده آن در جدال بین معرفت بازتاب یافته در این سند و سایر معرفت‌های موجود پیرامون آموزش‌وپرورش، قابل‌شناسایی است. با بررسی این جدال‌ها امکان بروز سه وضعیت شامل: تضادوکشمکش معرفت‌ها، توافق بین معرفت‌ها برای باز تعریف مفاهیم سند و یا توافق بر سر تدوین سند جدید، قابل شناسایی است که هر کدام از آن‌ها چشم‌انداز متفاوتی را پیش‌روی سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش قرارمی دهد.