فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: کنجالۀ سویا پرمصرف‌ترین منبع پروتئین در تغذیۀ نشخوارکنندگان است. تجزیه­پذیری پروتئین کنجالۀ سویا در شکمبه نسبتاً زیاد (بین 45-70 درصد) است و از لحاظ اسید آمینه متیونین کمبود دارد. این ویژگی‌ها نه‌تنها بازدهی استفاده از نیتروژن جیره را کاهش می­دهد، بلکه به‌دلیل افزایش میزان دفع نیتروژن از طریق ادرار، مشکلات زیست‌محیطی ایجاد می­کند. علاوه بر این، مشکلات مربوط به تأمین کنجاله سویا در بازار علاقه به استفاده از جایگزین­های مناسب را افزایش داده است. مواد خوراکی مانند گلوتن­ذرت و پودر ماهی به‌عنوان منابع پروتئینی در مقایسه با کنجالۀ سویا از بخش پروتئین غیرقابل تجزیه در شکمبه و متیونین و لایزین بیش‌تری برخوردار هستندز انجام پژوهش حاضر، بررسی تأثیر جایگزینی بخشی از کنجالۀ ­سویا با کنجالۀ گلوتن ذرت و پودر ماهی بر عملکرد، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و الگوی اسیدهای­چرب گوشت بره‌های نر پرواری بود. روش‌ پژوهش: از 21 رأس برۀ نر نژاد لری- بختیاری (سن  15±120 روز، وزن اولیۀ 5/2±33 کیلوگرم) در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه گروه آزمایشی (هفت بره در هر گروه) استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1- 13درصد کنجالۀ سویا، 2- پنج درصد کنجالۀ سویا+ 5/3 درصد گلوتن ذرت و 3- پنج درصد کنجالۀ سویا+دو درصد گلوتن ­ذرت+ دو درصد پودر ماهی بودند. بره‌ها به‌صورت انفرادی به‌مدت 75 روز (15 روز عادت‌پذیری) تغذیه شدند. نسبت پروتئین قابل‌تجزیه (63 درصد) به پروتئین غیرقابل­تجزیه در شکمبه (37 درصد) برای همۀ جیره‌ها یکسان بود. مقدار مصرف خوراک، افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل غذایی محاسبه شد. در انتهای دورۀ آزمایش بره‌ها کشتار شدند و صفات فیزیکوشیمیایی (اسیدیته و ظرفیت نگهداری آب، میزان افت پخت و نیروی برشی گوشت) و الگوی اسیدهای­چرب گوشت تعیین شد. یافته‌ها: میزان مادۀ خشک مصرفی تحت تأثیر جایگزینی کنجالۀ ­­­­سویا با گلوتن ذرت و پودر ماهی قرار نگرفت.  بره‌هایی که با جیرۀ حاوی مخلوط سه منبع پروتئین (کنجالۀ سویا+ گلوتن ذرت+ پودر ماهی) تغذیه شدند، در مقایسه با سایر بره‌ها دارای افزایش وزن روزانه بیش‌تر و ضریب تبدیل خوراک کم‌تری بودند (05/0>P). درصد رطوبت، چربی و مواد معدنی گوشت بره‌ها تحت تأثیر جایگزینی کنجالۀ سویا با گلوتن­ ذرت و پودر ماهی قرار نگرفت. جایگزینی بخشی از کنجالۀ سویا با گلوتن ذرت و پودر ماهی سبب کاهش درصد پروتئین گوشت بره‌ها شد (05/0>P). صفات فیزیکوشیمیایی گوشت بره‌ها تحت تأثیر جایگزینی کنجالۀ سویا با گلوت ذرت و پودر ماهی قرار نگرفت. غلظت اسیدهای­چرب گوشت (درصد از کل اسیدهای­چرب) بره‌ها تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت اما درصد اسید آراشیدیک (C20:0) و اسید دوکوزاهگزائنوئیک (C22:6) گوشت بره‌هایی که از جیرۀ حاوی گلوتن­ذرت+ پودر ماهی تغذیه‌شده بودند، در مقایسه با بره‌های تغذیه‌شده با کنجالۀ­ سویا به‌طور معنی­داری بیش‌تر بود. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که جایگزینی بخشی ازکنجالۀ ­سویا با مخلوطی از گلوتن ­ذرت و پودر ماهی باعث بهبود عملکرد رشد شد، ولی تأثیری بر صفات فیزیکوشیمیایی و الگوی اسیدهای­چرب گوشت بره‌های پرواری نداشت.