طراحی مدل نظری چالش‎ها و راهبردهای توسعه بازی‎های رومیزی در ایران با رویکرد داده‎بنیاد

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، تهران، ایران.(نویسنده مسئول)

2 دانشجوی دکترای مردم‌شناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22083/scsj.2025.520955.1280
چکیده

با وجود رشد روزافزون صنعت بازی‌های رومیزی در سطح جهانی، این حوزه در ایران همچنان با استقبال کم و موانع ساختاری و نهادی متعددی روبه‌رو است. نبود سیاست‌گذاری منسجم، چالش‌های تولید بومی و عدم شناخت فرهنگی مخاطبان، ازجمله موانعی هستند که مانع از شکوفایی بالقوه این صنعت می‌شوند. این پژوهش باهدف طراحی مدلی نظری برای شناسایی چالش‌ها و ارائه راهبردهای توسعه صنعت بازی‌های رومیزی در ایران انجام شده است تا از رهگذر آن، زیرساخت‌های نظری و کاربردی لازم برای رشد این حوزه فراهم آید. این مطالعه به روش کیفی و با بهره‌گیری از رویکرد داده‌بنیاد انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‎های نیمه‎ساخت‎یافته با فعالان و خبرگان حوزۀ بازی، ازجمله تولیدکنندگان، طراحان، ناشران، سیاست‌گذاران و مسئولان حاکمیتی به‌دست‌آمده و پس از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مدل نهایی چالش‌ها و راهبردها استخراج شده است. تحلیل داده‌ها نشان‌ می‌دهد که چالش‌های توسعه بازی‌های رومیزی در ایران را می‌توان در پنج عرصه اصلی دسته‌بندی کرد: سیاست‌گذاری، مصرف، محتوا و مضمون، طراحی و تولید و پخش، توزیع و فروش. ازجمله چالش‌های کلیدی می‌توان به اختلال در چرخه تصویب، نبود سیاست‌های حمایتی، کمبود دانش مخاطب، ضعف روایت‌های بومی، عدم آموزش تخصصی و فقدان زیرساخت‌های توزیع اشاره کرد. در بخش راهبردها نیز سه پیشنهاد محوری شناسایی شده ‌است: 1. بازتعریف جایگاه بازی‌های رومیزی در گفتمان علوم اجتماعی به‌مثابه ابزارهای مهندسی اجتماعی مبتنی بر ارزش‌های بومی؛ تحول در حکمرانی فرهنگی با ایجاد نهادی متمرکز و کارآمد برای ساماندهی این حوزه؛ توسعه زیرساخت‌های فناورانه و آموزشی برای ارتقاء سطح طراحی، تولید و دسترسی به بازار، با الهام از تجربه‌های موفق بین‌المللی.