فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این مطالعه با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف روغن بذر کتان و روغن ماهی بر عملکرد تولیدی، کیفیت تخم‌مرغ، الگوی اسیدهای چرب زرده و غنی‌سازی تخم‌مرغ در مرغ‌های تخم‌گذار اجرا شد. روش پژوهش: در این پژوهش، 324 قطعه مرغ تخم‌گذار شیور سفید 65 هفته‌ای به‌مدت هشت هفته به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با اندازه‌گیری‌های تکرارشده با شش تیمار، شش تکرار و نُه پرنده در هر تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار 1: شاهد حاوی روغن خام سویا و بدون منبع روغن بذر کتان و ماهی، تیمار 2: 5/1 درصد روغن بذر کتان، تیمار 3: 5/1 درصد روغن ماهی، تیمار 4: سه درصد روغن بذر کتان، تیمار 5: سه درصد روغن ماهی و تیمار 6: 5/1 درصد روغن بذر کتان+ 5/1 درصد روغن ماهی بود. جیره­های غذایی بر پایه ذرت و کنجاله سویا بود و متناسب با نیاز مرغ‌های تخم‌گذارسویه شیور در فاز پایانی تولید تنظیم گردید. یافته‌ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که استفاده از روغن بذر کتان و روغن ماهی بر وزن تخم‌مرغ، درصد تخم‌گذاری و ضریب تبدیل خوراک تأثیر داشت (05/0P<)، اما توده تخم‌مرغ و مصرف خوراک تحت تأثیر قرار نگرفتند. وزن تخم‌مرغ در تیمار 5/1درصد روغن ماهی بیش‌تر از تیمار  5/1درصد روغن بذر کتان+ 5/1درصد روغن ماهی بود (05/0P<)، اما با سایر تیمارها اختلاف معنی‌داری نداشت. تولید تخم مرغ در تیمار سه درصد روغن بذر کتان، بیش‌تر از تیمار شاهد و سه درصد روغن ماهی بود (05/0P<)، اما تفاوت معنی‌داری با سایر تیمارها نداشت. ضریب تبدیل غذایی در تیمار سه درصد روغن ماهی بیش‌تر از 5/1 درصد روغن بذر کتان و 5/1 درصد روغن ماهی بود (05/0P<)، اما نسبت به شاهد و سایر تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی‌داری نشان نداد. در بررسی صفات کیفی تخم‌مرغ مشخص شد که واحد هاو تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت (05/0P<). به‌طوری‌که در تیمارهای حاوی 5/1 و سه درصد روغن بذر کتان، واحد هاو بالاتر از تیمار حاوی سه درصد روغن ماهی بود (05/0P<) اما تفاوت معنی‌داری میان سایر تیمارها مشاهده نشد. بررسی الگوی اسیدهای چرب زرده نشان داد که بین تیمارهای آزمایشی اختلاف معنی‌داری وجود داشت. بیش‌ترین غلظت مجموع ایکوزاپنتانوئیک اسید (EPA) و دوکوزاهگزانوئیک اسید (DHA) (14/182 میلی‌گرم در 100 گرم محتویات تخم‌مرغ) در تیمار حاوی سه درصد روغن ماهی و بالاترین غلظت اسید آلفا-لینولنیک (7/269 میلی‌گرم) در تیمار سه درصد روغن بذر کتان مشاهده شد و نسبت اسیدهای چرب امگا6 به امگا3 در تیمار سه درصد روغن بذر کتان کم‌ترین بود (05/0P<). باصرفه­ترین تیمار اقتصادی از لحاظ غنی‌سازی تخم‌مرغ با اسیدهای چرب امگا 3 (EPA+DHA)، تیمار 5/1 درصد روغن ماهی بود که حدود 35 درصد میزان  EPAبه‌علاوه DHA را نسبت به میزان مشخص‌شده در دستورالعمل سازمان دامپزشکی ایران افزایش داد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که منابع گیاهی و حیوانی امگا3 اثرات متفاوتی بر عملکرد و کیفیت تخم‌مرغ دارند. روغن ماهی به‌ویژه در سطح سه درصد بیش‌ترین افزایش در EPA وDHA  زرده را ایجاد کرد، درحالی‌که روغن بذر کتان  موجب افزایش آلفا-لینولنیک و بهبود کیفیت داخلی تخم‌مرغ شد. کم‌ترین نسبت امگا6 به امگا3 در تیمارهای روغن بذر کتان مشاهده گردید. از نظر اقتصادی، تیمار 5/1 درصد روغن ماهی تأثیر مناسبی را در غنی‌سازی تخم‌مرغ با EPA+DHA نشان داد. در مجموع، انتخاب سطح و منبع مناسب امگا3 می‌تواند راهبردی مؤثر در تولید تخم‌مرغ غنی‌شده باشد.