شبیه‌سازی آثار اقتصادی تخصیص درآمدهای نفتی به سرمایه‏گذاری بخش دولتی و خصوصی در شرایط تحریم اقتصادی (رویکرد پویایی سیستمی)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه اهل بیت (ع)،. تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌المللی اهل بیت (ع)، تهران،ایران

3 استادیار دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

در فاصله زمانی چهار دهه درآمدهای نفتی یکی از مهم‏ترین منابع درآمد دولت بوده که تأثیرات زیادی بر اقتصاد داشته است. از منبع درآمد نفتی می‏توان به عنوان یک اهرم مثبت در جهت طرح‌های عمرانی و زیربنایی کشور استفاده نمود؛ اما به دلیل تأثیر تحریم بر درآمدهای نفتی این امر به طور مطلوب حاصل نشده است. برای آن که بتوان درک بهتری از چگونگی تخصیص درآمدهای نفتی در اقتصاد ایران داشته باشیم، در این پژوهش به مدلسازی و شبیه‏سازی با هدف تخصیص دادن درآمدهای نفتی به بخش خصوصی و دولتی در افق 20 ساله پرداخته شده است. با استفاده از روش پویایی سیستم و استفاده از نرم افزار ونسیم، روابط علت- معلولی و حالت و جریان مدل طراحی شده و آثار اقتصادی تحت سناریوهای مختلف، شبیه‌سازی شده است. شبیه‌سازی صورت‌گرفته در این مدل در سه حالت انجام شده است؛ سناریوی اول کل درآمدهای نفتی جهت سرمایه‌گذاری به بخش دولتی داده شده، سناریوی دوم اختصاص همه درآمدهای نفتی در قالب تسهیلات به بخش خصوصی از طریق صندوق توسعه ملی و در نهایت سناریوی سوم که 70 درصد درآمد نفت به بخش دولتی و مابقی از طریق صندوق توسعه ملی به بخش خصوصی تخصیص داده شده است. نتایج نشان می‌دهد تخصیص درآمدهای نفتی به بخش دولتی جهت سرمایه‌گذاری در طرح‌های تولیدی و زیربنایی سناریوی مناسب در اقتصاد در بلند مدت است که دارای آثار مثبت اقتصادی بر تولید ملی، رفاه و سرمایه‌گذاری است.