راهبردهای توسعۀ اقتصاد فرهنگ در اقلیم فرهنگی مکران و بلوچستان

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استادیار مردم‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران .

3 استادیار هنر اسلامی، گروه هنر، دانشکدۀ مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

doi
10.22083/scsj.2025.522452.1283
چکیده

توسعۀ اقتصاد فرهنگ به‌عنوان یکی از شاخص‌های اصلی سنجش توسعه‌یافتگی نظام فرهنگی منطقه‌ای و ملی می‌تواند به رفع چالش‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی مناطق کمک کند. پژوهش حاضر در پی راهبردهای توسعۀ اقتصاد فرهنگ در اقلیم فرهنگی مکران و بلوچستان است که از ظرفیت‌های چشمگیر آن در حوزۀ اقتصاد فرهنگ، بهرۀ شایسته برده نشده است. هدف از انجام این پژوهش ضمن شناسایی ظرفیت‌ها، پس‌ران‌ها و پیش‌ران‌های توسعۀ اقتصاد فرهنگ در این اقلیم، دستیابی به راهبردهایی برای توسعۀ اقتصاد فرهنگ در این منطقه و افزایش نقش‌آفرینی آن در توسعۀ اقتصاد فرهنگ کشور در سطح جهانی است. یافته‌های پژوهش، حاصل تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مضمون داده‌های گردآوری‌شده با روش مطالعۀ کتابخانه‌ای، اسنادی و میدانی است. بر این اساس، توسعۀ اقتصاد فرهنگ در این اقلیم با اتخاذ راهبردها و سیاست‌هایی در سطوح مختلف کلان، میانی و خرد همراه است ازجمله: توسعۀ زیرساخت‌ها؛ گسترش روابط درون‌اقلیمی و برون‌اقلیمی؛ بهره‌گیری از مشارکت محلی در تمام سطوح؛ برندسازی اقلیم؛ بهره‌گیری از مشارکت نهادها و سازمان‌های موجود و جدید. به‌علاوه پشتیبانی سیاست‌هایی که این اقلیم را به‌عنوان عضوی از شبکۀ اقلیم واحد فرهنگی ایران در نظر گرفته و به ارزش‌افزایی فرهنگی در مراحل مختلف زنجیرۀ ارزش صنایع فرهنگی توجه داشته باشند، ضروری به نظر می‌رسد. چرا که حاصل توسعۀ منطقه‌ای یا اقلیمی در کل شبکۀ اقلیم‌های واحد فرهنگی ایران بسط می‌یابد و درنتیجه چرخۀ توسعۀ فرهنگی ملی، اقلیمی و محلی، جایگاه کشور را در اقتصاد فرهنگ جهانی تقویت می‌کند.